enyxynematryx

โรมาเนียมาช้าแต่มาแล้ว 2: The Death of Mr.Lazarescu

leave a comment »

เรื่องย่อ (synopsis)

lazares-021กาลครั้งหนึ่งไม่นานเท่าไหร่ในบูคาเรสต์ ชายวัย 62 ชื่อ ดันเต เรมุส ลาซาเรสกู(Dante Remus Lazarescu) โทรศัพท์เรียกรถพยาบาลมารับตัวเองไปเยียวยาจากอาการปวดหัวเรื้อรังเข้าวันที่สี่ ระหว่างรอไปพะเน้าพะนอแมวไปอยู่นั้นอาการปวดกำเริบหนัก ชายชราร้องขอยาแก้ปวดจากครอบครัวสเตอเรียน(Sterian)บ้านใกล้เรือนเคียงอันประกอบด้วย ซานดู (Sandu) และมิเฮลา (Mihaela) เพื่อนบ้านผู้อารีอารอบคู่นี้จัดแจงของกินมาจุนเจือและอาสาอยู่โยงเป็นเพื่อนจนกว่ารถพยาบาลจะมาถึงระหว่างนั้นก็เทศนาพฤติกรรมสำมะเลเทเมาของคนป่วยไปพลาง เจ้าหน้าที่บริการเวชกรรมไมออรา(Mioara)และลีโอ(Leo)เดินทางมาถึงและวินิจฉัยอาการ ก่อนจะสรุปว่าลาซาเรสกูสมควรไปโรงพยาบาล ไมออราโทรศัพท์แจ้งญาติลาซาเรสกูให้มาแสดงตนเป็นญาติคนไข้ แต่เธอไม่อาจมาได้จนกว่าจะเช้าวันพรุ่ง ส่วนซานดูกับมิเฮลาก็พร้อมใจกันชักแม่น้ำทั้งห้ามาบ่ายเบี่ยง ไมออรากับลีโอได้แต่ขับรถพาลาซาเรสกูตระเวนเข้าโรงพยาบาลนั้นออกโรงพยาบาลนี้สี่แห่งเข้าไปแล้ว ก็ยังหาที่ลงไม่ได้ อุบัติเหตุทางถนนครั้งมโหฬารเป็นเหตุให้แต่ละโรงพยาบาลต่างมีงานล้นมือ เจ้าหน้าที่สาละวนอยู่กับการปฐมพยาบาลคนเจ็บและไม่อาจปลีกตัวมาประคบประหงมลาซาเรสกูได้ และจำต้องปฏิเสธการรับลาซาเรสกูเป็นคนไข้ด้วยหลายเหตุผลไล่ตั้งแต่ลมหายใจของคนไข้มีกลิ่นแอลกอฮอลเรื่อยไปจนคนไข้ไม่มีปัญญาลงลายมือชื่อในสัญญาไม่เอาความ โรงพยาบาลแห่งล่าสุดดูค่อยยังชั่ว แต่ถึงตอนนั้นอาการของลาซาเรสกูเหมือนจะกู่ไม่กลับ เขาหมดสติ และถึงกับต้องเตรียมเข้ารับการผ่าตัด

lazares-31

เรื่องราว (Review)

ก่อนกำกับ The Death of Mr.Lazarescu คริสติ ปูย(Cristi Puiu)เคยมีผลงานภาพยนตร์มาแล้วหนึ่งเรื่องในค.ศ.2001 คือ Stuff and Dough

The Death of Mr.Lazarescu มีสถานการณ์หน้าสิ่วหน้าขวานให้ลุ้นตลอดเรื่อง หลังจากโทรศัพท์แจ้งอาการป่วย ลาซาเรสกูต้องรออยู่กว่าชั่วโมงกว่ารถพยาบาลจะเดินทางมาถึง (ปุยอูบันทึกเหตุการณ์ในหนังไปตามระยะเวลาจริง) หลังจากนั้นก็พเนจรเข้าโรงพยาบาลนั้นออกโรงพยาบาลนี้อีกชั่วโมงครึ่ง ทุกที่ต่างบ่ายเบี่ยงเพราะมีงานล้นมือเนื่องจากต้องปฐมพยาบาลผู้บาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางถนนครั้งใหญ่ แต่ต่อจะไม่มีอุปสรรคดังกล่าวเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลเหล่านั้นก็คงจะเต็มใจไม่ให้บริการและหาเหตุเสือกไสลาซาเรสกู(กลิ่นแอลกอฮอลจากตัวเขาอบอวลคละคลุ้งขึ้นทุกที)อยู่ดี ไม่ว่าจะอย่างไร ก่อนถึงขั้นตอนนั้น ทุกโรงพยาบาลจะต้องโยนเข้าคนไข้เข้าสู่สายพานเวชระเบียนซ้ำแล้วซ้ำเล่า จากนั้นก็ซักถามอาการป่วย ตรวจความดันโลหิตเป็นบ้าเป็นหลัง แล้วเจ้าหน้าที่ก็จะเรียงหน้าเข้ามาวางก้ามตะคอกใส่คนไข้ คงมีเพียงพนักงานพยาบาลไมออรา(รับบทโดย ลูมินิตา จอร์จิอู – Luminita Gheorghiu)และลีโอ(รับบทโดย กาเบรียล สปาอิอู – Gabriel Spahiu)ที่คอยเป็นห่วงเป็นใย

Cristi  Puiu

Cristi Puiu

อารมณ์ขันแพรวพราวตามขนบของบัลซาค(Balzacian)คือปัจจัยสำคัญฉุดรั้งผลงานลำดับถัดจาก Stuff and Dough เรื่องนี้ของปูย มิให้ตกที่นั่งเป็นภาคต่อของภาพยนตร์ชุดทางโทรทัศน์อย่าง Casualty หรือ ER (ผู้สร้างยอมรับว่าได้แรงบันดาลใจจากภาพยนตร์ชุดเรื่องนี้) ปูยขับเคลื่อนงานตามโวหารสารคดีเต็มตัว เหตุการณ์ในหนังมาจากการแบกกล้องขึ้นบ่าตามติดตัวละครไปต้อย ๆ ในลักษณะลงเรือลำเดียวกัน กระหืดกระหอบไปตายดาบหน้า และไม่เห็นแก่ความวิจิตรบรรจง ควรกล่าวด้วยว่าไมออราดูจะเอาใจใส่ลาซาเรสกูเป็นพิเศษ เกินกว่าฐานะเพื่อนมนุษย์ ผมสีแดงบาดตาขับเน้นบุคลิกให้ไมออราดูอ่อนวัย ทั้งที่เธออ่อนกว่าลาซาเรสกูเพียง 7 ปี เธอยอมให้ลูกชายแต่งงานกับลูกสะใภ้ที่เธอไม่ชอบขี้หน้าเพื่อปลดชนวนการพลัดพรากจากหลาน แม้จะไม่มีการแจกแจงเจตนาเบื้องหลัง แต่คงเป็นเพราะเธอไม่อยากตายไปตามลำพังโดยปราศจากคนรักคอยดูใจอยู่ข้าง ๆ

รายการหน้าไหว้หลังหลอกมีอยู่ในหนังอีกหลายตลบ หนึ่งในนั้นคือ พฤติกรรมของหมอนายหนึ่ง หมอคนนี้สำรากใส่ลาซาเรสกูในเรื่องพฤติกรรมผิดสุขอนามัยจนแทบเสียผู้เสียคน แต่ลับหลังเขาลอบมาขอโทษขอโพยไมออราด้วยท่าทีนอบน้อม ชวนให้สำคัญผิดไปว่าหมอคนนี้เป็นคนจำพวกปากร้ายใจดี และท่าทีขึงขังเกรี้ยวกราดนั้นเป็นนโยบายเขียนเสือให้วัวกลัว หนังตอกย้ำภาพลักษณ์พ่อพระมะนาวไม่มีน้ำของเขาไประยะหนึ่งก่อนจะเผยธาตุแท้ความเห็นแก่ตัวของเขาออกจนหมดเปลือก ในชั้นแรกหัวเด็ดตีนขาดเขาจะไม่ลงมือผ่าตัดลาซาเรสกูหากไม่มีลายเซ็นคนไข้ในหนังสือไม่เอาความ ทั้ง ๆ ที่ตอนนั้นลาซาเรสกูสลบเหมือดไปแล้วหนึ่งตลบ พอจวนตัวหนักเข้า หมอก็เสนอทางออกประชดส่งเดชให้รถพยาบาลขับพาลาซาเรสกูวนไปเรื่อย ๆ จนกว่าคนไข้จะอาการเข้าขั้นเป็นตายเท่ากันเสียก่อน และแล้วในที่สุดจำเลยที่ถูกหมายหัวว่าเป็นต้นตอของปัญหาทั้งปวงอย่างแอลกอฮอลกลับต้องรับหน้าที่ล้างทำความสะอาดศีรษะล้านเหม่งก่อนรับการผ่าตัด สรรพสิ่งมีคุณค่าในตัวเสมอ ผิดแต่เพียงมนุษย์อาจยังจับต้นชนปลายไม่ถูก

lazares-12ส่วนที่แสลงใจมากที่สุดของหนังอยู่ตรงที่ บั้นปลายของคืนที่สำคัญที่สุดในชีวิตลาซาเรสกูกลับฝากไว้กับแก่จิตแก่ใจในการทำงานของคนอื่นล้วน ๆ แม้แต่คนที่เอาใจช่วยลาซาเรสกูมาตั้งแต่ต้นอย่างไมออราก็ยังมีภาพเธอจดรายการค่าใช้จ่ายยิก ๆ ชนิดไม่ให้กระเซ็นกระสาย นักวิจารณ์ในสหรัฐตีความว่าเป็นการส่งสัญญาณเตือนถึงความเลวร้ายของการสาธารณสุขแบบพวกมากลากไป แต่ปูยไม่อยากให้งานของเขาข้องแวะกับการเมืองและออกตัวว่าสารคดีที่ใช้โรงพยาบาลอเมริกันเป็นฉากหลังของผู้กำกับเฟรเดอริก ไวส์แมน(Frederic Wiseman)ที่ออกฉายช่วงคริสตทศวรรษ 1970 มีอิทธิพลต่องานเรื่องนี้ของตนสูงมากในแง่การนำเสนอภาพ แต่มีส่วนน้อยมากต่อการเสนอภาพความใจไม้ไส้ระกำ ณ ปลายสุดของระบบสาธารณสุข

lazares-71The Death of Mr.Lazarescu เป็นปฐมบทของโครงการหนังชุด Six Stories from the Bucharest Suburbs ปูยอาจเทิดทูนเอริก โรแมร์ต่างพ่อทูนหัวในวิชาภาพยนตร์ แต่ว่ากันตามเนื้อผ้าแล้วผลงานของเขากลับกระเดียดจะเป็นคอหอยลูกกระเดือกกับ Dekalog ของผู้กำกับคีสลอฟสกี(Krzysztof Kieslowski)มากกว่า แม้งานของปูยจะเชื่อมั่นในคุณค่าความเป็นมนุษย์มากกว่างานของยอดผู้กำกับชาวโปล นอกจากนี้หนังยังมีตัวละครชื่อผิดมนุษย์มนาอย่าง ดันเต(Dante) เวอร์จิล(Virgil) รวมถึงที่มาแต่ชื่อ ไม่เห็นตัวอย่างหมอ แองเจิล(Dr Anghel) มิใยต้องกล่าวด้วยว่าวัฏจักรของสรรพสิ่งในโรงพยาบาลย่อมไปเข้าทางจินตภาพว่าด้วยนรกไม่ของใครก็ใครบ้างสักคน แม้ว่าชื่อของหนังและยิ่งทีข้อมูลทางการแพทย์ยิ่งบอกใบ้ไปในทางตรงกันข้าม แต่ชื่อของลาซาเรสกูก็เป็นมงคลในตัวเอง เพราะมีรากความหมายย้อนไปถึงปาฏิหาริย์ของการฟื้นคืนชีพ ไม่เพียงแต่มีบทสรุปอันกำกวมมาผสมโรง แต่ยังรวมไปถึงลีลาการแสดงพิลึกพิลั่นของ ฟิสกูเทียนู(Fiscutianu)ในบทชายชราขี้ระแวงผู้แม้รู้แน่แก่ใจถึงภาวะเจียนอยู่เจียนไปของตนเอง แต่ก็ยังปลงไม่ตกกับการยอมจากไปโดยไม่ฮึดสู้ ทั้งที่ถูกฝูงมืออาชีพรุมแทงข้างหลัง หากแกนหลักของ The Death of Mr.Lazarescu คือการเสื่อมสลายของความรัก ตัวหนังย่อมเป็นผลผลิตของความรักที่จะมีชีวิต

แปลจาก

Brooke, Michael. 2006. “The Death of Mr. Lazarescu”. http://www.bfi.org.uk/sightandsound/review/3330

Written by enyxynematryx

May 11, 2008 at 1:00 am

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: