enyxynematryx

ทุกข์ลาภจากลอนดอน

leave a comment »

คอหนังต่างงงเป็นไก่ตาแตกไปตามกัน ๆ พอรู้ว่าทาร์สร้างหนังจากงานเขียนแนวสืบสวนของนักเขียนชาวเบลเยี่ยมนาม จอร์จ ซิมนอน(Georges  Simenon) อุบัติการณ์ดังกล่าวเข้าทำนองรถไฟชนกับเรือบินดุจเดียวกับเกวนติน ทารันติโน(Quentin Tarantino)จะสร้างหนังจากวรรณกรรมเจน ออสเตน(Jane Austen)

กว่านักสืบชาวอังกฤษโผล่มาตามล่าสมบัติ ก็นานพอดูหลังจากการพันตูระหว่างชายสองคนจบลงโดยร่างของฝ่ายหนึ่งร่วงละลิ่วลงสู่ผืนน้ำพร้อมกับกระเป๋าใบเขื่อง ฝ่ายฆาตกรเผ่นหนีไป พอมีรายงานการพบศพในเวลาต่อมา พนักงานเวรกลางคืนประจำสถานีรถไฟวัยกลางคน ชื่อมาลอยน์(Maloin – – รับบทโดยมิโรสลาฟ โครบอท – – Miroslav Krobot)ผู้เฝ้าติดตามเหตุการณ์มาตั้งแต่ต้นก็สวมบทตาอยู่ไปกู้ของกลาง หลังจากเก็บข้อมูลที่มาที่ไปตื้นลึกหนาบางของกระเป๋าจนแน่ใจ เขาแยกธนบัตรชุ่มน้ำจากตัวปึกออกมาละเลียดตากเหนือขอบเตาผิงทีละใบ ไม่มีห้วงเวลาใดอีกแล้วที่ปุถุชนคนหนึ่งจะมีวาสนาได้ดื่มด่ำกับความมั่งคั่งจนเต็มคราบก่อนจะร่อยหรอจนไม่เหลือหลอตามยถากรรมของสื่อกลางแลกเปลี่ยน

มาลอยน์ไม่ได้ปริปากเรื่องลาภลอยแม้แต่กับภรรยา แต่กลับมาตายน้ำตื้นจากการผันเงินออกไปแลกเป็นเสื้อคลุมขนสัตว์เนื้อดีเยี่ยมมาให้ลูกสาว และแล้วเหตุการณ์กลับโอละพ่อ เงินสกุลอังกฤษในกระเป๋าใบดังกล่าว เป็นเงินเก๊

เช่นเดียวการมาถึงของวาฬใน Werckmeister Harmonies(งานจากค.ศ.2000) และ อิริมิออชปรากฏกายขึ้นอีกครั้งใน Satantango(งานจากค.ศ.1994) นัยการปรากฏตัวของกระเป๋าเจ้ากรรมคือ การมาถึงของมารผจญยั่วยุกิเลศคือความละโมบในใจผู้ที่ผ่านเข้ามาข้องแวะ เสน่ห์อันไม่ค่อยเกี่ยวข้องกับการสำแดงด้านมืดชิงไหวชิงพริบหักเหลี่ยมแทงข้างหลังในงานชิ้นนี้อยู่ที่ลูกรับส่งพฤติกรรมเพี้ยน ๆ และลูกล่อลูกชนการเล่าต่าง ๆ นานาเหล่านี้ ส่งผลให้หนังเหมือนจะแตกระนาบการเล่าออกเป็นสอง หนึ่งคือ การคลี่คลายปมทางอาชญวิบากกรรม(film noir)แบบขอไปที และก็ไม่ได้สร้างความปวดเศียรเวียนเกล้าแก่ผู้ชมสักเท่าใด อีกด้านหนึ่งก็เป็นบริบททางสังคมดังกล่าวไป

ขณะที่งานส่วนใหญ่ที่แล้วมาของทาร์จะเล่าถึงเหตุการณ์ในดินแดนไกลปืนเที่ยง กันดาร แร้นแค้น และเป็นมิคสัญญี ฉากหลังเช่นนั้นถูกโฉลกกับลีลาการใช้ฝีภาพยาวกวาดเก็บบรรยากาศหม่นทึม เหมือนไม่มีทางข้ามฝ่า ทว่าอ่อนไหวตื่นตูมกับต่อปัจจัยจากภายนอก The Man from London กลับขีดวงการเล่าเรื่องอยู่ในเขตตัวเมือง(อาจเป็นเมืองท่าในฝรั่งเศส บริเวณฟากตรงข้ามช่องแคบอังกฤษ) ในชุมชนอันไร้ขื่อแปเป็นชิ้นเป็นอัน ความโลภย่อมแพร่ระบาดและแผลงฤทธิ์ดุดันราวไฟลามทุ่ง เพราะความโลภคือบาปหนักเหนือบาปทั้งปวง ความโลภเป็นเหมือนเชื้อร้ายคอยจ้องกลืนกินหิริโอตตัปปะ อาจกล่าวได้ว่าไม่มีชุมชนใดในหนังเรื่องก่อน ๆ ของทาร์จะเป็นแหล่งชุมนุมเสือสิงห์กระทิงแรดมากเท่าใน The Man from London

ทาร์ขึ้นชื่อในเรื่องการประดิดประดอยฝีภาพ เขาใช้เวลาหลายเดือนกับการออกแบบภาพ ความพิถีพิถันและเรื่องมากไม่เป็นรองใคร เหล่านี้ล้วนผลิดอกออกผลอยู่ในชิ้นงาน ไม่เว้นแม้แต่ The Man From London แม้สาวกตัวจริงผู้พิสมัยรสชาติการสำรวจลักษณะขัดแย้งในการครองตนของมนุษย์โดยไม่อินังขังขอบกับโครงสร้างการเล่าดังเคยเป็นมาในงานอันเป็นผลผลิตร่วมทางความคิดระหว่างทาร์กับลาสโล ครอสนอโฮร์คาย(Laszlo Krasznohorkai) เรื่องก่อน ๆ อาจต้องผิดหวังบ้างกับการประนีประนอมกับขนบนิยม

การปรากฏตัวของทิลดา สวินตัน(Tilda Swinton)ในบทเมียผู้อาภัพของมาลอยน์พร้อมกับกรอกปากเธอด้วยเสียงพากย์ภาษาฮังกาเรียนท่ามกลางเหล่านักแสดงชาวฮังกาเรียนสร้างความประหลาดใจได้มากพอ ๆ กับความประดักประเดิด ต้องนับว่าทาร์คัดเลือกนักแสดงมาใช้ได้ไม่คุ้มกับศักยภาพของเจ้าตัว

ท่วงทีการคลี่คลายเรื่องราวในหนังไม่ได้ตื่นเต้นเร้าใจตามสถานการณ์ชักพา ทาร์ใช้เวลาร่วม 30 นาทีในหนังของตนสาธยายความเป็นไปต่าง ๆ นานาที่ The Bourne Ultimatum อาจรวบรัดกล่าวถึงในเวลาเพียง 30 วินาที กล้องของทาร์ไม่เคยเหน็ดเหนื่อยกับการลากคนดูออกนอกลู่นอกทาง แม้ถึงกับต้องเฝ้าติดตามคาบเหตุการณ์ยาวนานถึง 10 นาที อันนับเป็นเคล็ดวิชาขั้นสุดยอดในการลำดับภาพเพื่อเดินสายและจุดชนวนระเบิดทางจิตวิทยาและอารมณ์ หากเป็นผู้กำกับรายอื่นคงรวบหัวรวบหางด้วยการใช้ภาพมุมยอกเอามุมบ่ง(shot/reverse shots) ฝีภาพในลักษณะดังกล่าวมีให้ดูอีกนับสิบครั้ง แต่ที่เด็ดสุดต้องยกให้การเล่าเหตุการณ์จากบนตึก ขณะมาลอยน์เฝ้าจับตาสถานการณ์อันนำเขาถลำสู่ด้านมืด กล้องสวมรอยแทนสายตาของมาลอยน์ จากนั้นดอดเลียบผ่านใต้วงกบหน้าต่างไปเรื่อย ๆ โดยมีแสงและเงาวูบวาบจากภายในพุ่งทะลวงผ่านช่องหน้าต่างออกมาสร้างความอกสั่นขวัญแขวน

ไม่มีฝูงชนยืนประชันภูมิกันฉอด ๆ คลาคล่ำพรมแดงระหว่างรอชมผลงานรอบปฐมทัศน์ ไม่มีการขนตัวละครเจ้าปัญญาสารรูปประหลาดจากบ้านนอกของฮังการีมาเชียร์แขกหน้าโรง หากจะวัดระดับการยอมรับในตัวหนังจากมาตรฐานดังกล่าว โทษฐานหาดูไม่ได้ตามโรงหนังทั่วไปอันเป็นสรรพคุณหนึ่งของหนังทาร์กลับจะมีคุณูปการในการขับเน้นอัจฉริยภาพของผู้สร้างมิให้ตัวเลขคนดูอันมหาศาลมาข่มรัศมี

ทั้งนี้ หากเปรียบ The Man From London เป็นโครงการทดลองเพื่อเคี่ยวกรำผลงานชิ้นเอกดุจเดียวกับที่ Damnation(งานจากค.ศ.1988) เป็นทางผ่านให้แก่ Satantango งานไล่หลังในค.ศ.1994 ก็เป็นที่เบาใจได้ว่า ผลงานให้หลัง The Man From London ย่อมยิ่งใหญ่น่าเกรงขามไม่แพ้คราวนั้น

จบ

แปลจาก

1. Lee, Kevin B. ‘The Man From London’. http://www.slantmagazine.com/film/film_review.asp?ID=3210
2. Taylor, Rumsey. ‘The Man from London/A Londoni férfi’ . http://www.notcoming.com/reviews/themanfromlondon
3. Yeager, Matt. ‘THE MAN FROM LONDON (2007)’. http://www.culturevulture.net/Movies/manfromlondon_10-07.htm

อ่านบทความ อหังการผู้อาภัพ 1:  นอกคอก

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: