enyxynematryx

น้ำ(คำ)ท่วมปาก ผ่าซากเล่า

leave a comment »

แม้บารมีในวงการหนังไม่ได้แก่กล้ามาจากไหน แต่ลูเครเชีย มาร์เท็ล(Lucrecia Martel) และมานูเอลา  บีกัส(Manuela Viegas)ต่างคิดการใหญ่ที่จะกู้ศักดิ์ศรีแห่งการเป็นสื่อสัมผัสทางหูและตาอันมีแบบฉบับเฉพาะคืนแก่หนัง   หนังของมาร์เท็ลและเบียกัสเต็มไปด้วยพื้นผิวสัมผัสท้าทายการเกลือกขลุก ภาพและเสียงเข้มจัดอุ่นหนาฝาคั่งด้วยภูมิโสตอันซับซ้อนแผ่คลื่นปลุกประจานสิ่งที่พ้นจักษุวิสัย พื้นที่กว้างไกลสุดประมาณล้นพ้นจากกรอบภาพ  โวหารภาพนามธรรมอยู่ไม่สุขอวดความปราดเปรียว และอาละวาดไปทั่ว ทั้งหมดนั้นเกิดขึ้นหลังจากพวกเธอโค่นงานด้านภาพลงจากบัลลังก์จอมบงการการเล่า  

lmartel-05

มาร์เท็ลนั้นมีผลงานแล้ว 3 เรื่อง ส่วนบีกัส 1 เรื่อง งานทุกชิ้นจึงมีส่วนสำคัญในการจรรโลงอัตลักษณ์ และบ่งชี้พัฒนาการ กล่าวให้ถึงที่สุด  งานทุกชิ้นของบีกัสและมาร์เท็ลมาพร้อมกับกระบวนทัศน์ใหม่ของหนังเล่าเรื่อง  แหวกแนวเพื่อก้าวพ้นความพอใจแค่สักแต่นำเสนอ และเรื่องราวที่เล่าสู่ผู้คนด้วยความยำเกรงว่าจะเป็นที่ระคายเคืองเบื้องมิติปรากฏการณ์ของหนังในฐานะห้วงประสบการณ์ แม้ว่าจะถูกจัดไปอยู่ในปีกหนังที่ท้าทายห้วงผัสสะ”สุดโต่ง”อันเป็นที่หลงใหลและยากจะหาข้อยุติจากน้ำมือผู้กำกับฝรั่งเศสรุ่นปัจจุบันหยิบมือหนึ่ง อันมี แคลร์ เดอนีส์(Claire Denis) บรูโน  ดูมองต์(Bruno Dumont) และฟิลิป  กร็องดริอูซ์(Philippe Grandrieux) เป็นอาทิ แต่ภาพและท่วงทีการเล่าของมาร์เท็ลและเบียกัสหม่นกว่าและละเอียดซับซ้อนกว่าในการปลดปล่อยพรายคลื่นอึมครึมและกะเกณฑ์อันใดไม่ได้ด้วยความอ่อนโยน

แม้ความปรารถนาจะเป็นจุดใหญ่ใจความ แต่กลับยากจะจับให้มั่นคั้นให้ตาย ขุมข่ายการเล่าและความฝักใฝ่ที่มีร่วมกันในงานของมาร์เท็ลและบีกัสกัสมีร่วมกันแตกต่างโดยสิ้นเชิงจากที่มีอยู่ทั่วไปในหนังนานาชาติกระแสหลักและหนังศิลป์ร่วมสมัยไม่ว่าจะเป็นในแง่ความเร้าระทึก ความปรารถนาเหนือวิสัย จากความเดือดดาล ความงมงาย ความกลัวอันไร้ต้นสายปลายเหตุ พลังเร้นลับที่สิงในตัวละครของมาร์เท็ลและบีกัสนั้นไม่อาจไถ่ถอนบรรเทาด้วยการเล่นแร่แปรธาตุแรงปรารถนาหรือราคะไม่ว่าสูตรใด รวมถึงปฏิเสธเพศสภาพอันตายตัวตามขนบ หนังเล่าเรื่องดั้งเดิม ความป่าเถื่อนไม่มีปี่ไม่มีขลุ่ยที่กำเริบในผู้เป็นพ่อในเรื่อง Gloria แรงดลใจจากด้านมืดของศาสนาใน Holy Girl การปกป้องตนเองจนฟุ้งซ่านเก็บกดใน The Headless Woman เหล่านี้คือกลไกเร้นลับคอยเชิดชักตัวละครในเรื่องราวที่เหวี่ยงวนไม่สิ้นสุดอยู่กับแรงจูงใจส่วนตัวอันไม่มีทางเข้าใจได้กระจ่าง ศักยภาพและความหมายที่ทบท้นเป็นผลจากสภาพแหว่งวิ่น เพี้ยน ถากไถลจากความหมายอันเป็นที่รับรู้ของภาษาในงานของบีกัสและมาร์เท็ล มาจากท่าทีไม่พูดพล่ามแต่เอาเรื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ภาพมือปริศนาที่ โบกลอยในความเงียบงันให้เห็นตลอดเวลา พฤติกรรมต่างๆ อันเป็นตัวบ่งความหมาย รหัสทางโลกียะของภาวะ ไม่อาจหวนคืน

ลักษณะเฉพาะที่มีร่วมกันใน Gloria และงานทั้งหลายของมาร์เท็ลคือผองอณูอันผิดแผกที่รวมตัวกันในวาระหนึ่ง และชื่อของท้องเรื่องที่เป็นนามธรรมเสนาะหูจนน่าเกรงขามที่ผู้กำกับทั้งสองตั้งขึ้น ชุมชนล้าหลังไกลปืนเที่ยง แวดล้อมด้วยธรรมชาติดิบเถื่อน เติบใหญ่และเสื่อมโทรม ในความนิ่งสงบ Salta ของมาร์เท็ลและ Santiago ของเบียกัส ถ่ายทอดชีวิตเลื่อนลอยไร้กฎเกณฑ์ของตัวละครตลอดทั้งยามหลับยามตื่น ทั้งยามดียามไข้ ระหว่างความเยาว์วัยและเพศสัมพันธ์ของวัยฉกรรจ์ ดังจะเห็นได้จากชื่อบ่อน้ำ La Cienaga ในงานเรื่องแรกของมาร์เท็ล  ส่วนธรรมชาติในงานของเบียกัสมาในรูปพลังชีพที่ยอกย้อน ดุดัน ไม่ครณาสิ่งใด แต่ก็จมปลักและมีพิษ ดุจเดียวกับทะเลสาบหลังเขื่อน(backwater) ชื่อที่ชนชาวอเมริกาเหนือใช้เรียกเมืองที่ไม่อาจหาน้ำบริสุทธิ์และเลือดดีได้  เช่นเดียวกับชื่อเขตย็อกนพตอพา(Yoknaptawpha County) ในงานของโฟล์กเนอร์ ชุมชนเล็กๆ ในงานของผู้กำกับทั้งสองมีลักษณะพิเศษทางภูมิศาสตร์ และเป็นสถานที่เชิงเปรียบเปรยตามโคลงกลอนปรัมปรา มีพลังชั่วร้ายที่บางครั้งเหมือนจะเป็นพลังเหนือธรรมชาติหลอกหลอนอยู่ทุกแห่งหน ว่าไปแล้วงานของมาร์เท็ลและบีกัสเต็มไปด้วยตำนานผีสาง และลูกไม้สร้างความสยองขวัญล้ออิงหนังสยองขวัญปกติ ห้องหับมืดมิด เงาปีศาจ เสียงงับแง้มบานประตู และการสร้างบรรยากาศเขย่าขวัญ คุกคาม และรังควาน ในทุกอิริยาบถและบทสนทนาของหนัง

อิทธิพลของภูมิสถาน จินตภาพและหนังตลาดที่มาบรรจบกันในงานของบีกัสผู้กำกับชาวโปรตุกีสและมาร์เท็ล ผู้กำกับชาวอาร์เจนไตน์คือคำประกาศร่วมถึงทางเลือกในการริอ่านและจารึกเส้นทางการปฏิวัติภาษาหนังให้พ้นจากแอกภาษาอักษรโดยสิ้นเชิง รวมถึงทะยานข้ามอคติสุดแกร่งในรูปเส้นแบ่งพรมแดนของอัตลักษณ์ชาติในทางภาพยนตร์

viegas-02

เก็บความจาก

https://mubi.com/notebook/posts/desire-without-language

 

Written by enyxynematryx

January 16, 2015 at 4:29 am

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: