enyxynematryx

ฉายเดี่ยว

leave a comment »

ปีๆผ่านไปไวเหมือนโกหก

Boyhood Imageนอกเหนือจากการบำเพ็ญตนตามหลักการของบาแซ็งอย่างสมบูรณ์แบบแล้ว เนื้อแท้ของ Boyhood คือรสชาติชีวิตหาใดปานของเด็กนิสัยดีมากคนหนึ่ง แต่ก็ไม่ได้หมายความถึงชีวิตที่โรยด้วยกลีบกุหลาบ เพียงแต่ลิงก์เลเทอร์ไม่เอาด้วยกับการชูตัวละครประเภทเด็กเวรอย่างที่เคยเห็นกันมาบ้างในงานของเขา หนังไม่ได้นับถอยหลังสู่การสูญเสียจิตวิญญาณ ตรงกันข้าม รุ่มรวยด้วยภาพความรู้สึก ความช่างคิดช่างสงสัย รวมไปถึงส่วนที่อาจเป็นการริอ่านปฏิวัติความเข้าใจเดิมๆ นั่นคือภาพความเข้าใจใหม่ต่อเด็กอเมริกันอันเป็นผลิตผลจากครอบครัวหย่าร้าง ไม่จำเป็นเสมอไปที่พวกเขาจะเสียผู้เสียคนเพราะปัญหานั้น แม้ว่าเขาจะต้องเจอกับอาการผีเข้าผีออกจากพ่อเลี้ยงขี้เหล้า 2 คนที่แม่นำวิบากกรรมมาให้ ก็ไม่ได้ทิ้งรอยช้ำฝังลึก ความไม่ลงตัวส่วนนั้นไม่ได้กลายตราบาปไม่ว่ากับน้องชายขวานผ่าซาก หรือพี่สาวเก่งเกินตัว ตัวน้องชายนั้นแม้ตอนหนังจบเขายังค้นหาพรสวรรค์และหนทางเลี้ยงชีพไม่เจอแต่ก็ไม่ได้กลัดกลุ้มอันใด ลิงก์เลเทอร์ไม่ได้เจาะลึกเชิงจิตวิทยาไปที่ตัวละครราวเป็นรายๆ แต่จะค่อยๆ ขมวดการเล่าและตะล่อมอยู่ห่าง ๆ ให้กระบวนการสั่งสมประสบการณ์หล่อหลอมบุคลิกและทิศทางของตัวละคร | อ่านทั้งหมด

เนื้อนาบุญของเนื้อหนังมนุษย์

under-the-skin-002จากความพีถีพิถันในการบ่มเพาะลูกเล่นตัดตอนการเล่า(anti narrative)ตามคาถาอว็องต์การด์ ผ่านความร้ายกาจของสิ่งมีชีวิตนอกโลกเพศหญิงในครึ่งเรื่องแรก ครึ่งหลังกลับทิ้งขว้างลีลาเนิบนาบนั้นราวกับเป็นการข่มใจทางสุนทรียะ จุดเปลี่ยนอยู่ตรงการหันมาให้นำ้หนักอย่างติดประดักประเดิดกับการเรียนรู้ภาวะความเป็นมนุษย์ของลอรา ไม่เพียงประดักประเดิด แต่ต้องนับเป็นความผิดพลาด ที่ปฏิเสธเสียงแข็งมาตลอดในเรื่องการหลอมสร้างตัวละครเป็นอันหมดกัน ทั้งยังส่งผลให้พฤติกรรมและภารกิจในชั่วโมงแรกของเธอดูผิดธรรมชาติและไร้น้ำใจ ก็ไม่แน่ว่าภาพรวมอันเต็มไปด้วยข้อกังขาจากอาการดันทุรังลูบหน้าปะจมูกจะขับเคลื่อนหนังไปได้ตลอดรอดฝั่ง เมื่อขาดหายจังหวะจะโคนแบบอ่อยเหยื่อแล้วตวัด ภาพฆาตกรเหี้ยมหาญริอ่านเอาใจเขามาใส่ใจเราไม่เพียงส่อแววการเสียศูนย์ หากยังไม่เข้าเรื่องกับการส่งสัญญาณว่าลอราเป็นตัวตายตัวแทนในแบบน้ำนิ่งไหลลึก การณ์กลับกลายเป็นว่าเบื้องหลังลอราไม่เพียงผ่านการออกแบบรูปโฉมภายนอกให้เหมือนมนุษย์ แต่เธอผ่านการฝังหัวให้รู้สึกนึกคิดเยี่ยงมนุษย์ จึงอาจไม่ใช่ความบังเอิญที่สภาพความซับซ้อนทางศีลธรรมดังกล่าวก็เป็นศูนย์กลางของแนวคิดว่าด้วยตัวตนของ HAL 9000 และตัวงาน A.I. Artificial Intelligence (งานค.ศ.2001)ด้วยเช่นกัน | อ่านทั้งหมด

เดรัจฉานบารมี

kosmos-005เอียร์เด็มให้ท้ายคนดูออกพเนจรทางความคิดพ้นไปจากกรอบกาล-อวกาศ อาจมีบางสิ่งสูงล้ำ เกินคว้า แยบยลจนยากจะหาข้อพิรุธ ลงท้ายก็ไม่มีความน่าพรึงเพริดใดๆ คนดูแต่ละคนย่อมมีมุมมองต่อความเป็นไปดังว่าแตกต่างกันออกไป แต่งานของเอียร์เด็มไม่เคยทิ้งขว้างเกร็ดเล็กเกร็ดน้อย หากสมนาคุณคนดูด้วยขุมข่ายการบรรเลงครบเครื่อง อาจกล่าวได้ว่า นี่คืองานที่รุ่มรวยด้วยจินตนาการอันน่าทึ่ง พร้อมลีลากวีที่ยากจะไถ่ถอนจากห้วงคำนึง จากอีกหนึ่งอัจฉริยะผู้กำกับขวัญใจวงการภาพยนตร์นานาชาติ นับแต่ Times and Winds (Bes vakit) งานในปีค.ศ.2006 เอียร์เด็มเป็นผลผลิตของโรงเรียนภาพยนตร์ปารีส และทำงานโดยมีโฟลร็องต์ แอร์รี่(Florent Herry)ยอดผู้กำกับภาพชาวเบลเยี่ยมเป็นคู่บุญ ผู้กำกับในดวงใจของเขาคืออภิชาติพงษ์ วีระเศรษฐกุล และ ไฉ่ มิ่ง เหลียง(Tsi Ming-Liang) แม้มีภาพเป็นศิลปินสากลในรอยเดียวกับเคียรอสตามี(ความพิถีพิถันในการวางกรอบภาพภูมิทัศน์และฝีภาพนิราศนิยมอันตราตรึงใจคือไม้ตายของคนทั้งสอง) แต่เขาก็ยืนบนลำแข้งศิลปะของตัวเอง | อ่านทั้งหมด

เล่ห์ล้ำหรืองามเลิศ

marienbad-2จนแล้วจนรอดหนังก็มีเพียงแต่เรื่องเล่าเลื่อนลอยให้ยึดเหนี่ยว เรอเนส์ยอมรับว่าเขาต้องวาดภาพเหตุการณ์ใน Last Year at Marienbad เรียงตามลำดับเวลาให้เสร็จสรรพตั้งแต่ก่อนถ่ายทำ ในการถ่ายทำแต่ละฉากเขาจะอธิบายกับนักแสดงว่าเหตุการณ์ที่กำลังจะเกิดนั้นสืบเนื่องมาจากสถานการณ์หนึ่งซึ่งยังไม่ปรากฏในต้นร่างฉบับตัดต่อรวม การเล่าโดยไม่ต้องคำนึงหรืออ้างอิงกับห้วงเวลาจะว่าไปก็คือส่วนที่เรียบง่ายที่สุดของหนัง หนังหาทางตัดตอนและลดทอนความรู้สึกแต่ละเหตุการณ์ตลอดเวลา วาดภาพอดีตและความเป็นได้ภายภาคหน้า ขณะเดียวกันกับความเคลื่อนไหวระยะพอเห็นหน้าเห็นหลังที่เราหาทางจับอดีตและปัจจุบันมาเติมแต่งเป็นหน้าไพ่เหตุการณ์นั้น ก็อาจไม่เคยเกิดขึ้นจริง หรืออาจจะเกิดขึ้นแต่ก็ไม่ส่งผลอันใดแก่เรา Marienbad จึงเป็นการแฉสิ่งที่จับมือใครดมไม่ได้ เป็นกระบวนท่าสับไพ่จิตใจ ความทรงจำ และความมุ่งมาด ชนิดสายฟ้าแล่บ

ป่วยการและเป็นไปได้ยากที่จะจาระไนการทำงานของเรอเนส์ได้อย่างหมดเปลือก ยิ่งแล้วใหญ่กับการไล่จับผิดลูกไม้หนังอันแพรวพราวที่เขาระดมมา บางครั้งมีการตัดภาพลัดเลาะเหตุการณ์รวบรัดฉับไวเพื่อถ่ายทอดการข้ามพ้น การแทรกภาพนิ่งรัวเป็นชุด ลักไก่จัดแสงใหม่และใช้เครื่องแต่งกายชุดใหม่กับตัวละครในฉากเหตุการณ์สืบเนื่องและองค์ประกอบอื่นคงเดิม การร่ายเหตุการณ์ติดพันซ้ำจากทั้งมุมมองเก่าและใหม่(เขาถึงขนาดใช้การดูดภาพตัวละครหญิงสาวเข้ามาปรากฏในระยะใกล้ซ้ำสองรอบ โดยจัดแสงจ้ามากและจ้าขึ้นไปอีก จนทั้งกรอบภาพเกือบจะขาวโพลนไปหมด เดาว่าคงเป็นการสะท้อนจิตใจอันเขม็งเกลียวของตัวละครผู้เล่า) บางคราวจะเห็นแขกเหรื่อรายอื่นในโรงแรมแน่นิ่งเหมือนเป็นหุ่น ขณะที่ตัวเอกยังนวยนาดได้ บางครั้งก็ปกติ บางครั้งก็อ้าปากพูดแต่ไม่มีเสียงเปล่งตามออกมา ถึงจุดหนึ่งมีการบรรเลงเชลโลออกมาเป็นเสียงออร์แกน | อ่านทั้งหมด

ในจิตในฝัน ไม่แตะไม่ต้องสัมผัสเธอ

Joaquin Phoenix in Her.คอฟแมนมักวางอัตตาเจ้าความคิดด้อยวาสนา(คนเชิดหุ่น คนเขียนบท มือแต่งบทละคร) ไว้เป็นศูนย์กลางของเรื่อง และคราวนี้ก็เป็นทีของธีโอดอร์ผู้เคยใฝ่ฝันจะเป็นนักเขียนแต่ต้องมาลงเอยกับการเขียนโดยใช้ชื่อคนอื่นบังหน้า แม้ลางสังหรณ์ตำรับคอฟแมนยังปกคลุมตัวงาน แต่ผู้กำกับจ็อนซ์ในฐานะรับหน้าเสื่อเขียนบทด้วยตนเองก็ปล่อยให้เรื่องราวลื่นไหลตามแรงเหวี่ยงสะสม ผิดวิสัยตัวเอกฝ่ายชาย(ซึ่งในหลายกรณีก็เป็นตัวแทนคอฟแมน ยกเว้น Adaptation ซึ่งว่าด้วยตัวคอฟแมนเอง)ในงานเขียนบทของคอฟแมนที่มักลงเอยด้วยการปลงและรับสภาพ บทสรุปของธีโอดอร์มาไกลจากของตัวละครในผลงานลงขันความคิดคอฟแมน-จ็อนซ์อันลือลั่น ชนิดที่ได้แต่ยืนมองตาปริบๆ อยู่ไกลลิบ แทบจะจากจุดตั้งต้นเลยทีเดียว | อ่านทั้งหมด

เท่าแมวดิ้นตาย

strange-cat-008นักวิจารณ์ที่ได้ลิ้มลองงานของสวือเชอร์เป็นรายแรกๆ ต่างด่วนสรุปว่างานของเขาสืบสาแหรกมาจากเบรอะซ็องและตาติ จริงอยู่ในเรื่องการไม่ให้ค่ากับการเข้าบทและปฏิสัมพันธ์ระหว่างตัวละครอันชวนให้นึกถึงขุดคว้านภาวะภายในมา”เข้าปาง”ระบายความเป็นไป ตลอดจนการเคลื่อนไหวตามใบสั่งเบรอะซ็อง การเล่นกลเสียงของสวือเชอร์ยังเป็นหนี้บุญคุณผลการพิสูจน์ศักยภาพของเสียงจากนอกรัศมีการเห็นโดยเบร็อะซ็องอันเป็นทั้งแหล่งบ่มเพาะแบบแผนใหม่ของความหมายทางภาพยนตร์และวากยสัมพันธ์ทางวัตถุนิยม เพียงแต่สวือเชอร์ทดลองเสนอด้วยลีลากำปั้นทุบดิน อวดอุตริตามแบบเขาเอง คงเป็นเพราะแนวทางพาไปและเหลี่ยมการเล่าบังคับจริงๆ สิ่งที่ออกมาจากหัวเขาจึงเหมือนจะไปตีเสมอบรมครู The Strange Little Cat ให้ความสำคัญสูงสุดกับการล้อมกรอบ และการเคลื่อนไหวอันจำกัดจำเขี่ยในพื้นที่ปิด และการหาทางฝ่าวงล้อมแบบเหนือเมฆด้วยจินตนาการและความทรงจำ หากจุดใหญ่ใจความของตาติคือความเปลี่ยวร้างของชีวิตร่วมสมัย โดยมีงานเบร็อะซ็องคอยต่อยอด การจัดระเบียบการใช้พื้นที่ร่วมกันระหว่างตัวมนุษย์และสรรพสิ่ง เพื่อถ่ายทอดความเป็นเอกเทศอันไม่อาจลดทอนแล้วไซร์ งานสวือเชอร์บทกวีแด่พื้นที่กว้างเท่าแมวดิ้นตาย| อ่านทั้งหมด

ความทุกข์ของ(หมา)กะทิ

stray-4ในการออกฉายที่เทศกาลภาพยนตร์เวนิซ ผู้คนในโรงครึ่งหนึ่งตบะแตกกับฝีภาพยาว เหม่อลอย แต่ไฉ่ก็ไม่ถนัดกับการตีฟองที่พื้นผิวอยู่แล้ว ไหนเลยจะมาหวังความเคลื่อนไหวบริเวณพื้นผิวเหตุการณ์กับการดำดิ่งของเขา

หนังซึมซับทุกอิริยาบถของการนอน การกิน และภาวะเซื่องชึมเจ่าจุก ตลอดจนการดิ้นรนเพื่อประทังชีวิต ชนิดไม่มีตกหล่น ตอนที่ลีกังเช็งสวาปามหัวกะหล่ำที่ลูกสาวยึดเป็นตุ๊กตาแทนหน้าแม่ คือ หนึ่งในฉากที่ชวนสะท้านใจมากที่สุด แต่กว่าจะฝ่าด่านเข้าไปสัมผัสภาพความกระเสือกกระสนมีชีวิตรอดตามอัตภาพที่ดิ้นเร่าอยู่ในเปลือกอุปลักษณ์ในรูปภาพหมาจรจัดแถบชานเมือง ก็ต้องหาทางรับชม Stray Dogs ให้ตลอดรอดฝั่งได้เสียก่อน

สมรภูมิระหว่างการดูกับการไม่ดูดำดูดี ดูท่าไม่จบสิ้นลงโดยง่าย ผู้กำกับถ่ายทอดเรื่องราวผ่านแว่นและตะแกรงส่วนตน เขามองจากระนาบเบื้องบน ไม่ก็ตลบหลัง ตัวละครเด่นหราอยู่หน้าฉากหลังงามจับตา มีแม่น้ำไหลผ่าน ราวกับว่าท่ามกลางความทุกข์ระทม ภาพเท่านั้นเองที่นำความหวังมาสู่พวกเขา| อ่านทั้งหมด

หญิงสาวผู้เผลอมีใจให้กับเมืองใหญ่ที่ไม่มีวันรักตอบ

ha-1โนอา บอมบัค(Noah Baumbach) กำกับ เกรตา เกอริก(Greta Gerwig) เล่น ในงานความยาว 84 นาที จากบทที่ทั้งสองร่วมกันเขียนในหนังที่จะนำคนดูกลับไปหัวเราะท้องคัดท้องแข็ง ซึมพอปะแล่มกับวันเวลาที่จำต้องผละจากการเป็นย่าทวดรหัสในมหาวิทยาลัยสู่การเป็นน้องใหม่ในชีวิตจริง อันเป็นสภาวะที่ต้องเผชิญในช่วงอายุปลายๆ 20 Frances Ha เล่าถึงแง่งาม ณ อีกหนึ่งรอยต่อของชีวิตที่ถึงคราวต้องรอมชอมระหว่างกับการเดินตามความฝันกับการรู้จักโตเป็นผู้ใหญ่ และมีภูมิคุ้มกันอยู่ในโลกให้จงได้ หนังรุ่มรวยอารมณ์ความรู้สึก เฉียบเท่ เพลิดเพลิน รื่นรมย์ และกินใจ ความกลมกลืนครบเครื่องลงตัวของชิ้นงานชวนให้นึกถึงขนบการสร้างงานของวูดดี อัลเล็น และคลื่นลูกใหม่ของฝรั่งเศส

Frances Ha ถ่ายทอดหัวอกของคนที่กำลังเผชิญกับวิกฤติของช่วงวัยที่ไม่รู้หนทางไป จนแต้มแม้แต่กับเรื่องง่ายๆ อย่างการหาที่อยู่ตามอัตภาพ งานที่มีรายได้พอจุนเจือชีวิต เพื่อนที่ไปกันได้ ในบรรดางานชั้นหลังของบอมบัค นี่เป็นผลงานที่อ่อนโยนที่สุดแล้ว แม้ไม่ถึงกับเป็นงานอัตชีวประวัติแต่บอมบัคมักนำเรื่องราวส่วนตัวของตนมาเล่าในหนัง ครั้งนี้เขาได้เกรตา เกอริกมาร่วมเขียนบท Frances Ha ให้บรรยากาศปลอดโปร่งกว่างานบ่มความรู้สึกช้ำ ๆ ชาๆ ทิ่มแทงจิตใจ อย่าง Margot at the Wedding และ Squid and Whale อาจเพราะเกอริกมาช่วยปลดเขาจากพันธนาการบางอย่าง อาจกล่าวได้ว่า Frances Ha คือจดหมายรักจากบอมบัคถึงเกอริก | อ่านทั้งหมด

เจี่ยติน ทารันฉางเค่อ

touch-of-sin-12แล้วฆาตกรและอาวุธสังหารก็เข้ามาอาละวาดในงานของเจี่ย แต่ที่จริงรากเหง้าของ Tian zhu ding นั้นสืบสายตรงย้อนขึ้นไปนับญาติกับบรรดาขุมข่ายความคิด ชุดตัวละคร และธงประเด็นจากงานทุกเรื่องที่แล้วมาของเจี่ยได้อย่างชิดเชื้อยิ่ง ความหนักแน่น มั่นคงในโลกภาพยนตร์ของเจี่ยดังกล่าวต่างหากที่สะท้อนคุณค่าความงามที่แท้จริงของตัวงาน

ตัวละครของเจี่ย(ไม่ว่าจะเป็นนักแสดงอาชีพหรือไม่ก็ตาม)ให้ใช้ภาษาภาคใต้ได้อย่างแม่นยำทั้งด้านความหมายประจำถิ่นและความเหน่อของสำเนียง ภาษาฟ้องภูมิหลังของคนทั้งในทางภูมิศาสตร์และสังคม ต่อให้ระหกระเหินชั่วนาตาปีก็ยังมีภาษาถิ่นเป็นสายใยอันบอบบางยึดโยงผู้คนกับบ้านเกิด ให้อุ่นใจในความเป็นคนบ้านเดียวกัน ร่องรอยสุดท้ายที่จะสืบสาวหาตัวตน หนังสบช่องจากการขับเน้นมาตรฐานความเป็นจีน(จีนแผ่นดินใหญ่ putonghua และ จีนไต้หวัน guoyu) วิพากษ์ความหลากหลายของสำนวนใหม่ ศัพท์แสงคอมมิวนิสม์ถูกนำมาล้อประชดในการแสดงฉากเข้าพระเข้านางบนรถตู้ผู้นำ เสียงประกาศปาวๆจากเครื่องรับโทรทัศน์พล่ามย้ำอาขยานการสร้างความปรองดองในสังคม| อ่านทั้งหมด

สุสานส่องดาว

nostg-light-20ปาทริซิโอ กุสแมน(Patricio Guzman)ยืนหยัดที่จะชำระความอดีต เขาใช้เวลาส่วนใหญ่ในชีวิตการเป็นผู้กำกับไปกับการขุดคุ้ยความทรงจำต่อประวัติศาสตร์ เริ่มจาก The Battle of Chile งานที่ผลิตในช่วง ค.ศ.1972-75 กับการถ่ายทอดมุมมองของชาวบ้านร้านตลาดระหว่างที่การรัฐประหารคืบหน้าไป กว่าจะออกมาเป็นสุดยอดสารคดีอันเพื่อประกาศถึงเสรีภาพของมนุษย์เรื่องนี้ก็ต้องแลกมาด้วยทรัพยากรอันประเมินค่าไม่ได้ ลีโอนาโด เฮ็นริคเส็น(Leonardo Henrichsen)ตากล้องผู้ห้าวหาญ ถูกยิงเสียชีวิตระหว่างออกกอง ฮอร์เก มึลเลอร์ ซิลบา(Jorge Muller Silva) ช่างภาพนิ่งผู้มีส่วนสำคัญยิ่งต่อความสำเร็จของหนัง ถูกคุมขังและประหารโดยคำสั่งปิโนเชต์ ท้ายสุดหนังได้ใบบุญคริส มารค์เกอร์ มาช่วยให้การถ่ายทำลุล่วง จากการที่ ศูนย์รวมจิตใจนักคิดฝ่ายซ้ายรุ่นหลังสงครามผู้นี้ยกฟิล์ม 35 มม.ให้หลายพันฟุต ก่อนมาถึง Nostalgia de la lux( Nostalgia for the Light) อันแสนงดงามและทิ่มแทงใจในค.ศ.2010 ขบวนงานสารคดีของกุสแมนสืบย้อนขึ้นไปได้ดังนี้ Chile, la memoria obstinada(Chile Obstinate Memory) ในค.ศ.1997 La cas Pinochet(The Pinochet Case) ใน ค.ศ.2001 Salvador Allende ค.ศ.2004| อ่านทั้งหมด

ลาฟลมคมใน

flo-3ฟรอยด์กับยุงวิวาทะประเด็นนี้กันมาแล้วและตระหนักว่าจิตวิทยาไม่มีคำตอบเป็นชิ้นเป็นอันแก่รอยด่างพร้อยของมนุษยภาพ พวกเขาพายเรือไม่เคยพ้นจากขอบอ่างของคำว่า ทำไม ได้สักที ด้วยเหตุดังนั้นเราก็ต้องเอาเป็นธุระ ใคร่ครวญและเผชิญหน้ากับประวัติศาสตร์วัฒนธรรมของเรา ครั้งหนึ่งเพื่อนผมพลาดมหันต์ เขาส่งบทหนังเล่าเรื่องหนึ่งในขุนพลสำคัญข องขบวนการปลดแอกฟิลิปปินส์จากจักรวรรดินิยมสเปนและอเมริกาที่ผมเขียนค้างอยู่ไปให้อาจารย์ทางประวัติศาสตร์ดู อาจารย์คนนี้ส่งอีเมล์มาด่ากราดบทหนังผมเสียยกใหญ่ กล่าวหาว่าผมรู้ไม่จริง เพ้ย มีคนผูกขาดความถูกต้องของประวัติศาสตร์ไปแล้ว| อ่านทั้งหมด

คู่กรรมขนบ: โอท็อปบุพเพสันนิวาสยุคล่าอาณานิคม

tabu-3โกเมซสวมวิญญาณเด็กสร้างบ้านริอ่านยำเทียมมุมมองต่อการล่าอาณานิคมในสองลักษณะ การล่าอาณานิคมในแอฟริกาของชาติยุโรป และการกดขี่ขูดรีดจินตภาพต่อบทเรียนประวัติศาสตร์/ภาพยนตร์แบบทารันติโนใน Django Unchained โดยจักรวรรดิฮอลลิวูด เข้าด้วยกัน แทนที่จะเป็นความเสื่อมถอยทางศิลธรรมและการเมืองเหมือนในงานที่มีดินแดนใต้อาณานิคมเป็นท้องเรื่องจากผู้กำกับยุโรปอย่างฟิลิปเป ฟายาร์เดอ(Congorama) และแคลร์ เดอนีส์(White Material)ลัทธิล่าอาณานิคมในสายตาโกเมซเป็นสุนทรียวโรกาส เห็นได้จากอาการหวนไห้ เอาอะไรมาแลกก็ยอม ภาพชีวิตที่สาปสูญในห้วงคำนึงนั้นยิ่งชวนดื่มด่ำ เมื่อเทียบกับวิถีชีวิตปัจจุบันอันจืดกร่อย ซมซาน ของประชากรในประเทศยูโรโซน| อ่านทั้งหมด

แถวนี้แม่งเถื่อน ไม่แนวจริงอยู่ไม่ได้

ความเกลียดชังลัทธิบริโภคนิยมตามสันดานมาร์กซิสต์ การถูกกดขี่จากเจ้าอาณานิคม ความหื่นกระหายทางเพศ เป็นเชื้อเพลิงชั้นดีที่ช่วยจุดระเบิดการสันดาปพลังวิปลาสของผู้กำกับเหล่านี้ บางกรณีก็เป็นความขยาดกลัวภาวะร่วมสมัยและเรือนกาย(ขอคารวะทสุกาโมโตะ ชินยะ) หรือแม้แต่การมีส่วนร่วมในหน้าประวัติศาสตร์ พลังขุมดังกล่าวก็เป็นโทษมหันต์กับการปวารณาตนต่อแบบแผน สารรูปของหนังเหล่านี้จึงพยศสิ้นดี เหมือนเพ้อเพราะฤทธิ์ไข้ และไม่มีแก่จิตแก่ใจจะมอบสาระอันที่อยู่ในทำนองคลองธรรม

พลังงานเหล่านี้คงไม่ได้มีอยู่แต่ในคราบภาพยนตร์ และสักแต่หลอกล่อ สร้างความตื่นเต้นแก่คนดู หาไม่บรรดาผู้กำกับคงไม่พร้อมใจกันปล่อยภาควิปริตของตนออกมาอาละวาดตามอำเภอใจหรือตั้งมั่นกับการโต้ตอบสังคม| อ่านทั้งหมด

ไม่ใช่หนังเสียก็(ไม่)สิ้นเรื่อง

การเสียผู้กำกับมือฉมังไปในช่วงกำลังเข้าฝักนับเป็นหายนะอันชวนเสียขวัญยิ่งของวงการภาพยนตร์โลก สื่อเล่าเรื่องที่ไม่เรียกว่าหนัง (This Is Not a Film) ที่ปานาฮีผลิตขึ้นระหว่างถูกกักบริเวณในบ้านตัวเองเพื่อรอการส่งตัวไปรับโทษ โดยความร่วมมือจากเพื่อนักทำสารคดีชื่อมอทาบา เมียร์ทาห์มาสบ์ (Motjaba Mirtahmasb) จึงเป็นยิ่งกว่าปฏิบัติการสะท้านโลกและเป็นการล้มล้างขนบส่งผ่านเรื่องราว เมื่อแท่งความจำ(USB drive)บรรจุหนังเรื่องนี้ถูกซ่อนมาในก้อนเค้กและเดินทางเข้าร่วมงานเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเมืองคานส์ประจำปีค.ศ.2011 ได้ราวปาฏิหาริย์| อ่านทั้งหมด

แสงกัลปาวสาน

The Tree of Life กินขอบเขตกว้างไกลแต่กระนั้นก็ยังกันพื้นที่ไว้ให้ปรัชญาหอกข้างแคร่ เป็นต้นว่า ความศรัทธาไม่ลืมหูลืมตาตลอดจนการบำเพ็ญทุกรกิริยาตามขนบคริสตจักรของบุพการี โลกหยาบช้านอกวิมานในอากาศอย่างที่เราๆ ต้องฟันฝ่า โลกที่ขับเคลื่อนไปตามคติ”ไม่ได้ด้วยเล่ห์ก็ด้วยกล”อย่างที่พ่อของแจ็คเคยเตือน เป็นโลกของคนร้อยพ่อพันแม่แก่งแย่งชิงดี ภายใต้การจัดสรรอันไม่เป็นธรรม ชื่อหนังเรื่องที่แล้วๆมาของมาลิกคือเบาะแสของมุมมองต่อโลก ระเบียบอันหยุมหยิมของโลก ดังจะเห็นได้จากศัพท์แสงศักดิ์สิทธิ์อย่าง ปฐพี(land) สวรรค์(heaven) พรมแดน(line) โลก(world) แต่ละคำล้วนแฝงความหมายของพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่ต้องฝ่าผจญ รังวัดพิกัด เวียนว่ายตายเกิด กระทั่งอาจอ้างสิทธิ์ครอบครอง หนังเหล่านั้นมุ่งหน้าไปตามเส้นทางการเป็นปฏิปักษ์กับอุดมคติ: กฏหมาย และศิลธรรมประจำชนชั้น รัฐ หรือจักรวรรดินิยม ในคลื่นระลอกที่สองของช่วงชีวิตการทำงานกำกับหนัง มาลิกสนใจกับความเหลื่อมล้ำระหว่างสองอารยธรรม “ไม่มีการหันรีหันขวาง” จะมีก็แต่การรุกรานในนามการค้าและการสำรวจ | อ่านทั้งหมด

เนื้อนาบุญของเนื้อหนังมังสา

แรงจูงใจทางศิลธรรมทำนองนั้นไม่มีให้เห็นในงานของเรย์กาดาส จะมีก็แต่เอกภพลมเพลมพัดตามสำนวนสะท้านยุทธภพภาพยนตร์ของเดอเลิช และไม่นำพาต่อขีดคั่นความดีชั่วอันคับแคบ ไม่มีการเรียกร้องขอความเห็นใจต่อทุกขเวทนาของเอสเทอร์มากไปกว่าพิพากษาอาชญากรรมที่มาร์กอสก่อไว้หรือสมเพชสภาพหน้าชื่นอกตรมล้มลุกคลุกคลานของเขา แต่เพื่อตริตรองความเป็นไปตรงหน้าเหล่านั้นโดยไม่ต้องพะวงกับกรอบศิลธรรมและเฝ้าระวังอาการติดเชื้อของพวกเขา ตลอดจนทำใจยอมรับคนเหล่านั้นในฐานะไม่ใช่พระอิฐพระปูน ทั้งนี้ทั้งนั้น ไม่มีการเอาเป็นเอาตายกับศิลธรรม ทั้งหมดเป็นเพียงการลอกคราบตัวละครและไม่นำพากับการเคี่ยวเข็ญยัดเยียดค่านิยมทางศิลธรรม นี่เอง เป็นจุดแตกหักระหว่างเรย์กาดาสกับบารมีทางภาพยนตร์ของบาแซ็งและทัศนะมนุษยนิยมอันเป็นกล่องดวงใจของปรมาจารย์ผู้นี้ | อ่านทั้งหมด

ธีโอ แองเจโลปูลอส: ผ่านร้อนผ่านหนาวร้อยรำพันพงศาวดาร

ในฝีภาพยาวนั้นจะเห็นรถโดยสารประจำทางไต่ระดับไปตามถนนโคลนติดแนวชายเขาของหมู่บ้าน ผู้โดยสารพอลงจากรถไปก็ต้องยักแย่ยักยันขึ้นเขาต่อไปอีก ไม่เป็นที่แน่ชัดว่าเจ้าตัวผู้กำกับจะตระหนักหรือไม่ว่าฝีภาพแรกดังกล่าวคือการปฏิวัติวงการทั้งในแง่วิธีคิดและวิธีถ่ายทอด “พอกล้องเดิน ผมก็หลับตา ฟังเสียงจากอากัปกิริยาของนักแสดง เสียงลมหายใจ เสียงฝีเท้าพวกเขาลอยเข้าหูผม พอทุกอย่างได้ที่ ผมก็สั่ง ‘หยุด’ เป็นอันเสร็จ ผมไม่เคยกะเกณฑ์ว่าฝีภาพพวกนั้นควรกินเวลานานเพียงใด จึงไม่มีฝีภาพใดเยิ่นเย้อ เป็นเรื่องของสัญชาตญาณมากกว่าการเลือกเฟ้น แต่ละฝีภาพมีอายุขัยของตัวเอง ยาวได้เท่าที่ความจำเป็นจะนำพา” | อ่านทั้งหมด

ถือไม้เท้ายอดทอง กระบองยอดเพชร กรีดสเลต: ชเตราบ์-อูเย

ภาพยนตร์ของชเตราบ์-อูเย(Straub-Huillet)มีภาคการแสดงอันยอดเยี่ยม สมจริงแค่พอที่ศิลปะจะลดตัวลงมาได้ ผลิตภัณฑ์ในครัวเรือนของคนคู่นี้ส่งผลให้หนังอื่นๆ ชืดและกร่อยไปถนัดใจ คู่สามี-ภรรยาชเตราบ์มักถูกโยงเข้ากับโรแบรต์ เบรอะซอง(Robert Bresson)เพราะต่างให้ความสำคัญกับกระบวนการแสดงออก แต่ในขณะที่จิตวิญญาณของเหล่าตัวละครในงานของเบรอะซองเหมือนถูกกักขังในเรือนกาย ตัวละครของชเตราบ์กลับเป็นพวกอยู่ไม่สุข เหมือนกับภาพตัวเอกในผลงานฌ็อง เรอนัวร์(Jean Renoir)และจอห์น ฟอร์ด(John Ford) และไม่ว่าบนหน้ากระดาษบทจะเหลาะแหละเพียงใด แต่พออยู่บนจอสำเนียงกลับหนักแน่น เคี่ยวกรำชีวิตและห้วงเวลาจนข้นคลั่ก สมศักดิ์ศรีความเป็นหนังขึ้นมาดื้อๆ นอกจากนั้นแล้วก็จะเป็นเรื่องสัพเพเหระ เป็นต้นว่าเซซานน์(Cezanne)เปล่งเสียงพูดเป็นหญิง(ในเรื่อง Cezanne งานค.ศ.1989 และ Une Visite au Louvre งานค.ศ.2004) หรือการปล่อยให้ตัวละครเจรจาไปอ่านบทจากต้นฉบับในมือไปด้วย นับเป็นการให้กำเนิดของตัวละครจากสภาพเดียวกับลมปากการเล่านิทานก่อนนอนของแม่ และเราต่างไว้เนื้อเชื่อใจ | อ่านทั้งหมด

สุนทรียะเอ้อระเหย

gerry-posterช่องว่างระหว่างการสร้างความเร้าใจหูดับตับไหม้ไม่หยุดหย่อนกับสุนทรียะอันเอ้อระเหยขยายตัวจนกู่ไม่กลับ เมื่อหันมาดูผลงานที่มีความยาวเฉลี่ยฝีภาพอยู่ที่ 35.5 วินาทีอย่าง Stellet Litch งานค.ศ.2007 ของเรย์กาดาส์ หรือ 35.7 วินาทีในงาน ค.ศ.2006 เรื่อง Honor de cavalleria ของแซร์รา 65.1 วินาทีใน Gerry งานค.ศ.2002 ของกัส แวน ซ็องต์ 66.7 วินาที ในค.ศ.2003 ใน Café Lumiére โดยโหวเชี่ยวเฉียน 136.6 วินาทีใน Hamaca paraguaya งานค.ศ.2006 ของปาส เอ็นซีนา(Paz Encina) 151.4 วินาทีใน Sátántangó งานค.ศ.1994 ของเบลา ทาร์(Bela Tarr) หรือ 884.8 วินาทีจาก Five: Long Takes Dedecated to Yasujiro Ozu งานค.ศ.2005 ของเคียรอสตามี | อ่านทั้งหมด

ไตรภาคคนค้นฅนระยะเผาขน

หนังทั้งสองเรื่องหมกมุ่นกับการเฝ้าสังเกตพฤติกรรมมนุษย์โดยมิได้ให้ข้อมูลใด ๆ นอกเหนือไปจากอากัปกิริยาและอิริยาบถ และต่างมุ่งสำรวจขีดจำกัดของอารยธรรมเพื่อสาวไปให้ถึงอนุภาคสุดท้าย(แรกเริ่ม)ของมนุษยชาติ แต่อลอนโซไม่ได้เป็นนักมานุษยวิทยาบ้ากล้อง งานของเขามาจากการค้าหาแนวทางของนักทำหนังและไม่คิดจะหยุดอยู่เพียงการเก็บภาพพฤติกรรมประหลาด ๆ ท่ามกลางภูมิทัศน์สุดจะพรรณนา หนังของเขาบ่มความใคร่รู้ด้วยปริศนาในตัวผู้ถูกจับจ้อง พิกัดของผู้สังเกตการณ์ และกระบวนการทำงานของกล้องเอง | อ่านทั้งหมด

ปรากฏกาลของเดอเลิชในหนังแอนโทนิโอนี

vitti-010ไม่ว่าจะมีการตีความงานที่เล่นกับปรากฏกาล(time-image)อย่าง L’avventura ไปสุดโต่งพิสดารเพียงใด แต่มีอยู่หนึ่งเรื่องที่ทุกฝ่ายเห็นตรงกันคือ จังหวะเวลาอันทรงพลังท้าทายความคิดเราถึงขั้นขุดรากถอนโคน ชำเรามรดกโครงสร้างส่วนบนทางอภิปรัชญา อาการพยศ หรือถึงทำลายล้างภาพฝันในทางญาณวิทยาคตินิยมของเรา คนดูไม่มีทางเห็นและต้องฝากชะตากรรมไว้กับความปราณีของหนัง กาลเวลาเผ่นหนีคนดูอยู่ร่ำไปราวกับว่าคนดูต้องเป็นฝ่ายรับกรรม ผิดกับสภาวะของโลกซึ่งมิอาจปฏิเสธได้ว่าไม่แคล้วคงสิงสถิตย์อยู่ตามแต่แห่งหนในค่ายกลภาพชัดลึกของหนัง กาลเวลาจับจองสัมปทานอยู่ปลายจมูกคนดูแท้ ๆ แต่คนดูก็จับไม่ได้ไล่ไม่ทันได้แต่ตกเป็นเป้าตามรังควานของลางสังหรณ์และความไม่ชอบมาพากลของโลกและเรื่องราว | อ่านทั้งหมด

อิ่มไอร้าง อุ่นไอรัก

lac-029เสน่ห์ของหนังอยู่ตรงความสดสะพรั่ง ไม่ว่าจะเป็นอากาศบริสุทธิ์ ผิวพรรณผุดผ่อง (ผิวหนังในในหนังเรื่องอื่น ๆ ดูจอมปลอมไปถนัดตา) ท่วงทีและท่าทางแปลก ๆ ดังที่แกรนท์ แม็คโดนัลด์(Grant McDonald)ตั้งข้อสังเกตว่า เป็นการสำแดงองค์ความรู้ต่อเรือนร่างมนุษย์และโดยเฉพาะอย่างยิ่งร่างกายในท่วงท่าพิเศษ แม้ภาพใหญ่จะกล่าวถึงการปกปักแต่ Un Lac กลับแข็งแกร่งกว่าในเรื่องการสูญเสีย หนังถือเป็นงานชิ้นเอกประหนึ่งการฟอกสกัดธาตุแท้ทางศิลปะของตัวผู้กำกับและการหาสมดุลย์ระหว่างความพิถีพิถันเล่าเรื่องอันถึงพร้อมทั้งในเชิงสมถะนิยมและมายาคติ พร้อมด้วยช่วงเวลางดงามจับใจ | อ่านทั้งหมด

เราคือลูกของแม่พระธรณี

สวรรค์บ้านนาเต็มไปด้วยบทบันทึกในความหมายของกัสแตง-เทย์เลอร์ หากได้มีการรับชมทั้ง Sweetgrass และ Los Herederos ควบกัน(ตราบเท่าที่งานเทศกาลจะดึงมาฉายใกล้ได้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นได้)ก็จะรู้แจ้งเห็นจริงว่ากิจกรรมการเก็บบันทึกนั้นถือเป็นอีกหนึ่งวิชาชีพอันทรงเกียรติของมวลมนุษย์ จำต้องกล่าวด้วยว่าการบันทึกในที่นี้ไม่ได้หมายถึงสักแต่เพียงการวางกล้องหรือติดตั้งอุปกรณ์ดูดซับเสียงตามที่วาดแผนการไว้และก็ไม่ใช่การกดปุ่มเปิด-ปิดเครื่องมือต่าง ๆ หากแต่หมายถึง การย่นระยะวิสัยทัศน์จากมุมมองหนึ่ง ๆ และจัดระเบียบด้วยกระบวนการถ่ายทำภาพยนตร์ผสมผสานด้วยสำนึกร่วมของตัวผู้สังเกตการณ์และขบคิดหาทางชักนำคนดูเข้าสู่โสตและเนตรวิถีของผู้บันทึก | อ่านทั้งหมด

หลังสังคมนิยมมารผจญ

คริส เบอรี(Chris Berry)มองว่าสุนทรียะของ xianchang ในแง่นี้ไม่ได้เน้นชำระความจริง(getting real) จากการอนุมานและปัจจัยแวดล้อมคนทำหนังสกุลหลังสังคมนิยม(postsocialist filmmakers)เกิดอาการดวงตาเห็นธรรมและชักจะรู้ทางลมว่าพวกตนอยู่ในฐานะใด ด้วยเหตุนี้ จึงไปลงเอยในรอยเดียวกับมุมมองของโกมลญี(Comolli)กล่าวคือ ข้อจำกัดถูกแปลงสภาพเป็นเครื่องมือถนอมความจริง(keeping it real) และปลุกเร้าแกมบีบคั้นสุนทรียนิกชนให้เปิดหูเปิดตารับกระบวนท่าสะท้อนความเปลี่ยนแปลงในสังคมที่เห็นตำตาอยู่แล้ว หนังสะท้อนความเป็นจริงจึงเป็นเรื่องกินอยู่กับปากอยากอยู่กับท้องสำหรับสุนทรียนิกชนเหล่านี้ พวกเขาก็แค่รับช่วงกิจการต่อมาเรื่อย ๆ โดยไม่ต้องเสียเวลาใคร่ครวญถึงสาเหตุความจำเป็นของการตีแผ่ความจริง ผลที่ตามมาก็คือสัจนิยมของทายาทเมืองกรุงผู้พิศมัยการตักตวง/จารึกความจริง จึงมีเค้านาฏกรรมนิยม(romanticism)มากพอ ๆ กับข้อคิดตามลัทธิเหมาของโจวเอินไหล | อ่านทั้งหมด

จุดตัดบนเส้นทางการตัดต่อของทาร์คอฟสกีกับไอเส็นสไตน์

ทฤษฎีมองตาจปรัชญา(intellectual montage)ของไอเส็นสไตน์เชื่อว่าการเชื่อมฝีภาพสองอันเข้าด้วยกันก่อให้เกิดฝีภาพที่สาม และการปะทะกันของสองฝีภาพจะคายประจุความหมายใหม่ ๆ ออกมา ดังนั้นช่างฝีมือภาพยนตร์จึงสร้างหน่วยการเล่าใหม่ ๆ ขึ้นมาได้จากการผสมฝีภาพ ในทำนองเดียวกับการผสมอักขระในระบบจารึกเฮียโรกลิฟส์(hieroglyphs) หนึ่งในแม่บทสูตรการเล่าหนังของทาร์คอฟสกีอยู่ตรงการถ่ายทอดความคืบไหลของจังหวะธรรมชาติผ่านฝีภาพโทน กล่าวสำหรับทาร์คอฟสกีการตัดต่อไม่ใช่วิถีการสร้างคุณลักษณ์ใหม่ เป็นแต่เพียงช่วยขยายย้ำคุณลักษณ์อันเป็นมรดกตกทอดอยู่ในฝีภาพที่นำมาผูกเข้าด้วยกัน ด้วยเหตุดังนั้นพึงให้ค่ามองตาจเป็นเพียงเครื่องมือกันเหนียว ทางที่ดีควรปล่อยให้ฝีภาพมีอายุขัยโลดแล่นไปตราบเท่าที่จะงดเว้นการตัดแทรกได้ ๆ ต่อให้จะกินเวลานานหลายนาที งานเขียนสมัยใหม่ของนักเขียนชาวไอริช เจมส์ จอยซ์(James Joyce)มีอิทธิพลใหญ่หลวงต่อไอเส็นสไตน์ในการคิดค้นกรรมวิธีถ่ายทอดโลกในคำนึงของตัวละคร ไอเส็นสไตน์อ่าน Ulysses ของจอยซ์ในค.ศ.1928 และในปีถัดมากล่าวคือวันที่ 30 พ.ย. 1929 ระหว่างทั้งสองพบปะกันที่ปารีส จอยซ์นำผังการขึ้นรูป Ulysses มาให้ไอเส็นสไตน์ชมเป็นบุญตา | อ่านทั้งหมด

ที่สิ้นสุดนั้นไม่มี

2001-057 การวิเคราะห์ผลงานสองเรื่อง คือ 2001: A Space Odyssey และ Eye Wide Shut ช่วยแยกธาตุหนังของคูบริกถึงชั้นกายทิพย์ และยังช่วยชี้ข้อแตกต่างระหว่างงานกำกับสองยุคของคูบริกอีกด้วย ที่สำคัญการทำงานของคูบริกเข้าทางขนบหนังทดลองหลายประการด้วยกัน ความแตกต่างสุดขั้วระหว่าง 2001 กับ EWS ยิ่งนับเป็นข้อดีในการใช้เป็นเกณฑ์แบ่งแยกยุคสมัยการทำงานของผู้กำกับ หนังสองเรื่องนี้ช่วยสะท้อนถึงความฝักใฝ่ลึก ๆ ของคูบริกในการเสาะหาหนทางเผยมิติความเป็นมนุษย์ทั้งทางกายภาพ จิตวิทยา และปรัชญาผ่านสื่อภาพยนตร์ ความสนใจของคูบริกในด้านการพลิกแพลงเทคนิค คิดค้นสุนทรียลักษณ์ รวมตลอดจนการทำงานภายใต้ศรัทธาที่ว่าหนังเป็นกระจกวิเศษส่องสะท้อนความหมายของการเป็นมนุษย์ คุณสมบัติการทำงานเหล่านี้เป็น สะพานเชื่อมคูบริกเข้ากับนักทำหนังทดลอง อย่างดาลี กับ บุนเยล, เดอเรน กับ แฮมมิด, เบลสัน, แบร็คเคจ และ แองเกอร์ | อ่านทั้งหมด

ฉันจะบินไปตายไกล ๆ ปลัก ไม่หยุดพักเช็ดเลือดและน้ำตา

ichi-002-reshpถึงการฆ่าตัวตายอาจถูกมองว่าเป็นเพราะความหมดอาลัยตายอยากในชีวิตและมีแรงจูงใจให้กระทำผิดแผกกันไปในแต่ละบุคคล แต่กระนั้นก็ไม่อาจปฏิเสธได้ว่าการฆ่าตัวตายต้องอาศัยความเด็ดเดี่ยว แน่วแน่ เป็นอย่างมาก ความตายในหนังของมิอิเกะถือเป็นส่วนย่อยของวัฏจักรใหญ่แห่งการเวียนว่ายตายเกิด ความตายเป็นเหมือนกระสวยพาคน ๆ หนึ่ง”กลับบ้านเก่า” เพื่อดั้นด้นไปสู่”ที่ชอบ ๆ”กันอีกครั้ง มนุษย์ไม่เคยไปบ้านได้มากกว่า 1 ครั้ง การคืนเรือน(จะเป็นที่ ๆ เกิด หรือ ที่ ๆ อยู่มาก่อนเกิดก็สุดแท้แต่ใครจะว่าจะเรียกกันไป) จึงเป็นการกลับไปลากคราบกรองไคลความเปลี่ยนแปลงทั้งหลายที่คน ๆ หนึ่งผ่านพบมาภายหลังจากที่แห่งนั้นมา จึงมองได้ว่าการออกจากบ้านเป็นเรื่องของการไปเพื่อแสวงหาสิ่งดี ๆ จากการเปลี่ยนแปลง พึงตระหนักด้วยว่า มีเพียงการออกจากบ้านหลังแรกเท่านั้นที่ถือเป็นการจากบ้านเกิด เนื่องจากบ้านหลังอื่น ๆ ไม่ใช่บ้านเกิด การออกจากบ้านครั้งถัด ๆ มาหลังจากบ้านหลังแรกจึงไม่ถือเป็นการพลัดถิ่นแต่อย่างใด | อ่านทั้งหมด

นีโอภิกขุกับสมภารแอนเดอร์ตัน

mnr-081แอนเดอร์ตันมาถึงจุดนี้ได้เพราะเขาเลิกยึดติดภาพจากดวงตาคู่เดิม คนเราจำต้องสลัดมุมมองเก่า ๆ ทิ้งไม่ช้าก็เร็ว ถึงจะมะงุมมะงาหรา มืดแปดด้านอยู่สักพักและอาจต้องเผชิญทุกข์จากการนั้นบ้าง แต่ก็เพื่อขจัดความหลงและความประมาทในการรับมือกับอนาคต Minority Report นำหลักไตรลักษณ์และความศรัทธามาประยุกต์เล่าได้ถึงแก่นพอตัว การมีตาแต่ถ้าหามีแววไม่ ย่อมไม่อาจรู้เท่าทันแม้แต่สภาพจิตใจของตนเอง ผู้ไม่รู้จักกระทั่งตัวเองไหนเลยจะรู้จักคนอื่น ก็สู้อย่ามีเสียดีกว่า หากการอยู่ในที่มืดจะเอื้อให้ตาในได้เล็งเห็นทุกขเวทนาอันบังเกิดแก่ตนและผู้อื่น ในทางตรงกันข้าม ตลอดเส้นทางการต่อสู้ของนีโอใน The Matrix เขาไม่เคยต้องว่อกแวกหรืออ่อนอกอ่อนใจกับศึกในอก รวมถึงหาได้มีการเปลี่ยนแปลงชนิดพลิกฟ้าพลิกแผ่นดินมาทดสอบความใจถึงอันถือเป็นดัชนีบ่งบอกวิวัฒนาการในภูมิทัศน์ทางจิตวิญญาณของหนุ่มหน้ามนคนพิสมัยชุดดำ | อ่านทั้งหมด

สมัชชานอสเฟอราตู

nos-111 นอกจากกลุ่มชนที่ชาวยุโรปฟากแอตแลนติกถือว่าเป็นยุโรปบ้านนอกดังกล่าวแล้ว ปฐพียุโรปในห้วงเวลานั้น ยังมีคนชายขอบอีกจำพวกกระจัดพลัดพรายรายรอบถิ่นฐานของยุโรปบ้านนอกอยู่อีกชั้น นั่นคือ ชาวยิวซึ่งแตกกระสานซ่านเซ็นจากเมื่อครั้งจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังกาเรียน(Austro-Hungarian Empire)ล่มสลายในค.ศ.1918 และอพยพมาทางตะวันตกของยุโรป ชาวยุโรปเรียกชาวยิวเหล่านี้ว่า พวกตัวซีด การแทรกผสานทัศนคติเชิงลบต่อชนจากบุรพทิศของยุโรปเข้ามาในบทหนัง ส่งผลให้ Nosferatu เป็นจับฉ่ายหม้อยักษ์เข้มข้นด้วยกรุ่นอายความขัดแย้งทางชาติพันธุ์วรรณาและเชื้อชาติ จากการแบ่งเขาแบ่งเรา(otherness) โดยคนยุโรปตะวันตกกับเพื่อนร่วมทวีป โลกของหนังจึงมีสภาพเป็นลับแลกันชนระหว่างโลกสองวัฒนธรรม ทั้งยังถูกห่อหุ้มไว้ด้วยบรรยากาศนับชั้นไม่ถ้วนจนหนาทึบ นอกจากนี้ ยังมีเค้าของการสลับทิศการจราจรของอำนาจในแบบจำลองความสัมพันธ์ระหว่างจักรวรรดินิยมกับอาณานิคม กล่าวได้ว่า Nosferatu เป็นฝันร้ายของฝ่ายรัฐมหาอำนาจที่มีอันต้องเพลี่ยงพล้ำต่อยุทธศาสตร์แทรกซึมและบ่อนทำลาย ของฝ่ายคนชายขอบ จนฝ่ายที่เคยถูกกดขี่พลิกกลับมาเป็นฝ่ายครอบงำได้บ้าง | อ่านทั้งหมด

5 ทศวรรษแรกของกาเยส์ดูซีนีมาบนสังเวียนวิจารณ์

400blows งานวิจารณ์แบบกาเยส์คงไม่อาจแผ่อิทธิพลไปทั่วโลกหากไม่มีปรากฏการณ์ที่นักวิจารณ์ทิ้งปากกาไปเป็นผู้กำกับหนังและผลิตผลงานจนเป็นที่เลื่องลือ นักวิจารณ์อังกฤษและอเมริกันจากที่เคยตั้งแง่กับกาเยส์ในระยะแรกและพาลเหมาไปว่าหนังสือเป็นแค่แหล่งระบายงานเขียนของคอหนังผู้คลั่งไคล้นิโคลาส เรย์ หรือ แซมมูเอล ฟูลเลอร์แค่ไม่กี่คน แต่แล้วเมื่อคนบ้าเหล่านี้ลุกขึ้นมาทำหนังอย่าง The 400 Blows, Breathless และ Les Bonnes Femme นักวิจารณ์เหล่านั้นจำต้องล้มเลิกความคิดเดิม | อ่านทั้งหมด

ศึกชิงทำเนียบหนังและผู้กำกับยอดเยี่ยมในรอบ 2 ทศวรรษส่งท้ายศตวรรษที่ 20

apoc-006 แม้หนังขวัญใจมหาชนจากยุคปัจจุบันหลายเรื่องจะหลุดไปจากโผ แต่หน้าตาของโผตามที่เห็นก็พอจะใช้เป็นตัวแทนสะท้อนรสนิยมต่อหนังรุ่นใหม่ของเหล่าผู้คร่ำหวอดได้ หนังอเมริกันได้หน้าไปเต็ม ๆ จากความนิยมของคนดูต่อหนังจากฮอลลิวูดอย่างต่อเนื่อง โดยมีหนังอมตะอย่าง Apocalypse Now   Goodfellas และ Blade Runner เป็นหัวหมู่ทะลวงฟันเข้าไปนั่งอยู่ในหัวใจนักดูหนังแทบทุกราย แต่ท่ามกลางหนังกระแสหลักก็ยังมีหนังศิลป์เต็มตัวจากเมืองผู้ดีเองอย่าง Distant Voices, Still Lives งานค.ศ.1988 ของผู้กำกับเทอเรนซ์ เดวิส(Terence Davies) ยืนเด่นเป็นสง่าอยู่ในโผด้วย ฉันใดก็ฉันนั้น การปรากฏตัวของ Chungking Express และ A One and A Two ในโผ เป็นเสมือนน้ำทิพย์ชโลมใจกองบรรณาธิการ S&S เพราะที่ต้องอยู่ไม่สุข เที่ยวเก็บรวบรวมข้อมูลและจัดอันดับหนังและผู้กำกับกันอยู่งก ๆ นั้น ก็เพราะอยากจะเห็นพัฒนาการของหนังรุ่นใหม่เหล่านี้ | อ่านทั้งหมด

รอยประทับของภาพสะท้อน

mment-001“หนังทั้งสามเรื่องต่างมีร่องรอยความพยายามปล่อยคลื่นรบกวนจิตใจให้คนดูหลงตำแหน่งในเหตุการณ์ใหญ่ของหนัง ด้วยการแทรกเหตุการณ์เฉพาะหน้ายิบย่อยเข้ามาในเส้นทางเรื่องราวหลักอยู่เป็นระยะ ผลติดตามมาคือคนดูถูกหน่วงเหนี่ยวไว้กับเหตุการณ์อายุขัยสั้น ๆ เหล่านั้น แม้การปล่อยให้มีเศษเสี้ยวเหตุการณ์เหนือความคาดหมายของคนดูหลุดเข้ามาอยู่ในหนังอาจฉีกผืนหนังออกเป็นริ้ว ๆ และสร้างความสะเปะสะปะแก่ทิศทางของหนังได้ แต่ดูเหมือนเคียรอสตามี มัขมัลบาฟ และปานาอีจะไม่อินังขังขอบแม้สักนิด ร้ายกว่านั้น ผู้กำกับเหล่านี้กลับดูจะชอบอกชอบใจเสียอีกกับการผนวกหนังด้วยอนุกรมเรื่องเล่าที่ไร้ต้นสายแต่มีปลายเหตุจำนวนมาก | อ่านทั้งหมด

ดับก่อนดัง: ชันสูตรความหลังหนังตายท้องกลม

sfuller-001 “หรือเป็นเพราะอาถรรพณ์ของดอน กีโฆเต” ครั้งหนี่งจิลเลียมรำพึงออกมาในกองถ่าย อาจเป็นได้ เพราะเมื่อมองย้อนกลับไปในค.ศ.1955 ออร์สัน เวลส์ก็เคยพยายามทำหนังดัดแปลงจากงานเขียนของเซอร์บานเตส ผู้ประพันธ์ Don Quixote มาแล้ว ครั้งนั้นแม้ว่าเวลส์จะสู้หัวชนฝาจนผลักดันโครงการคืบหน้าไปได้มากกว่า แต่จนแล้วจนรอดก็ต้องมีอันเป็นไปไม่ต่างกับโครงการในค.ศ.2000 ของจิลเลียมกับ Lost In La Mancha มิใยต้องกล่าวด้วยว่ายิ่งมีความคืบหน้าเท่าไหร่ก็ยิ่งสร้างความคับแค้นใจมากขึ้นเป็นเงาตามตัวเมื่อถึงคราวต้องจบเห่ ความเจ็บช้ำที่จิลเลียมได้รับจึงไม่อาจเทียบได้กับที่เวลส์เคยได้รับมาก่อน เวลส์ไม่มีโอกาสแม้แต่อยู่ปกป้องโครงการของตนด้วยซ้ำตอนที่สตูดิโอมีคำสั่งยุติการถ่ายทำ เพราะเขาต้องไปตรากตรำขึ้นเขาลงห้วยอยู่ในบราซิลเพื่อถ่ายทำหนังตามโครงการสร้างความสมานฉันท์กับเพื่อนบ้าน อันมีรัฐบาลสหรัฐโดยการสนับสนุนของสตูดิโออาร์ เค โอ เป็นโต้โผส่งเขาไปพร้อมคณะเจริญสัมพันธไมตรี | อ่านทั้งหมด

หนึ่งวันนั้นกับบทบันทึกชั่วชีวิตทาร์คอฟสกี

takov-005One Day in the Life of Andrei Arsenovich เป็นความทรงจำยิ่งใหญ่ สร้างโดยผู้ยิ่งใหญ่ ถ่ายทอดโดยผู้ยิ่งใหญ่ และยังเป็นการพิสูจน์ศักยภาพของช่วงเวลาเพียงไม่ถึงหนึ่งชั่วโมงว่ามีคุณค่าน่าจดจำเพียงใดหากเกิดขึ้นด้วยแรงบันดาลใจจากก้นบึ้งแห่งความปรารถนาของผู้กำกับอาภัพคนหนึ่งในอันที่จะเชิดชูเกียรติผู้กำกับอาภัพซึ่งกำลังจะล่วงลับไปก่อน คำว่ายิ่งใหญ่ยังเล็กไปถนัดใจในการนิยามมวลรวมความเป็น One Day เพราะลำพังบารมีทาร์คอฟสกีเพียงสถานเดียวก็มีพลังเหนี่ยวนำอย่างยากจะต้านทานอยู่แล้วสำหรับคอหนังที่จะต้องยลและดื่มด่ำกับ One Day ยิ่งเมื่อผนวกกับความคงแก่เรียนในวิชาหนังของเมเกอร์ การไม่ได้ดู One Day จึงแทบนับเป็นอนันตริยกรรมอันดับที่ 10 สำหรับสาวกทาร์คอฟสกี | อ่านต่อ

นางร้ายในคราบทหารชาติอาชาไนย

bo-travl-017 กองทหารในดินแดนยึดครองไม่ว่าจะในแอฟริกาหรือแถบอื่นของโลกในฐานะซากเดนของลัทธิจักรวรรดินิยมซึ่งสูญเสียพื้นที่ไปเรื่อย ๆ แม้ไม่ใช่โคตรเหง้าสืบสันดานกันโดยประวัติศาสตร์ชาติพันธุ์ กระนั้นก็ยังปรากฏความพยายามเฮือกสุดท้ายในอันที่จะรักษาอาณานิคมเอาไว้ ทั้งที่ในความเป็นจริงอาจเป็นเพียงการโหยหา”ความรู้สึกผูกพัน” เก่าก่อนในฐานะ “ผู้นำหน่วยครอบครัวใหญ่ในจินตนาการ” มากกว่าเป็น การเสียดาย”อำนาจนำ”ในฐานะผู้ครอบครองดินแดนหรือเจ้าอาณานิคม | อ่านทั้งหมด

ลอนดอนกำสรด

wnd-0031 วินเทอร์บ็อตทอมสะบัดลีลาเรียกความเหงาแล่นเข้าจับขั้วหัวใจคนดูในฉากที่ได้รับการเชิดชูว่าบันดาลความสะทกสะท้านในห้วงอารมณ์และเปล่าเปลี่ยวใจได้รุนแรงที่สุดฉากหนึ่งในรอบปี ฉากที่ว่าเกิดขึ้นบนรถประจำทางสองชั้นที่พานาเดียกลับบ้าน ท่ามกลางเสียงความสุขอึงมี่จากคู่รักที่อยู่รายรอบเธอ กล้องจับภาพใบหน้าอันแสนเรียบเฉยเหมือนไม่มีอะไรของเธอ แต่บัดเดี๋ยวกลับมีน้ำใสเอ่อรินจากดวงตากลมโตคู่นั้นและค่อย ๆ เรี่ยระบายจนอาบสองแก้มในที่สุด เหมือนไม่มีอะไรแต่ใจร้ายชะมัด | อ่านทั้งหมด

Written by enyxynematryx

June 23, 2014 at 8:19 am

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s