enyxynematryx

ฉายควบ

leave a comment »

ภวังค์ล้ำภพของคีสลอฟสกี

kk-grave-5-crpการผันตัวมาจับงานหนังมีปมตามมาตรฐานไม่รื่นรมย์ตามที่คาด คีสลอฟสกียังต้องพึ่งพาสุนทรียะแบบสัจนิยม ไปๆ มาๆ เขาเริ่มมองเห็นข้อจำกัดของสุนทรียะแบบยึดมั่นกับสภาพสมจริง และเรื่องราวในชีวิตที่ยังรอการค้นหาอีกมาก: ปัญหาใหญ่ของสารคดีก็คือ ใช่ว่าการบอกเล่าบรรยายจะจัดการทุกสิ่งอยู่หมัด เหมือนติดกับของตัวเอง ยิ่งต้องการเข้าไปสัมผัสชิดใกล้เพียงใดยิ่งต้องตัดขาดตนเอง เป็นธรรมดาโลก ไม่มีทางเป็นอื่น ใช่ว่าการทำหนังรักสักเรื่องจะบรรลุมรรคผลด้วยการบุกเข้าไปในห้องนอนของคู่ผัวตัวเมียในโลกแห่งความเป็นจริงและเก็บภาพการเสพสังวาสของทั้งคู่มา ฉันใดก็ฉันนั้น ผมคงไม่อาจยื่นกล้องเข้าไปเก็บภาพวาระสุดท้ายของใครสักคนเพราะนั่นเป็นห้วงประสบการณ์ที่พึงเคารพในความเป็นส่วนตัวมากกว่าเข้าไปยุ่มย่าม  อ่านทั้งหมด

สิบตาเห็นไม่เท่าหูคลำ

ด้วยมุมมองอันจำกัด เสียงจาก “วงใน” และ “ถึงเนื้อถึงตัว”จะแทรกซึมสู่ตัวคุณ มาร์เท็ลอธิบาย ขณะเดียวกันกล้องกับเสียงก็สมรู้ร่วมคิดและต่อความยาวสาวความยืดแต่งเติมสภาวะทั้งภายในและภายนอกไปพร้อมกัน สรรพสำเนียงตามมีตามเกิดผสมโรงกับโลกแต่อ้อนแต่ออกและบ้านขับ กล่อมจนลืมกิจกรรมของมนุษย์ที่ดำเนินไป ข้างในอึงอลด้วยเสียงน้ำประปาไหล กระดานเลื่อนลั่น เครื่องปรับอากาศครางติดๆ ขัดๆ ขณะที่ภายนอกจะอึงมี่ด้วยเสียงแมลงเป็นปกติ ความทบทับซับซ้อนของการจับเสียงจอมขโมยโสตประสาทมาผสมกันสร้างความรู้สึกห่างไกล ไม่เปิดโอกาสแม้แต่น้อยให้คนดูแทรกตัวเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในโลกทางกายภาพ อ่านทั้งหมด

โรมาเนียมาช้าแต่มาแล้ว

4m3w2d-052คลื่นลูกใหม่ของวงการหนังโรมาเนียประกาศศักดาได้อย่างเต็มภาคภูมิ เมื่อ The Death of Mr.Lazarescu ได้รับเกียรติฉายรอบปฐมทัศน์โลกในเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ในอีกสองปีหลังจากนั้น บทบันทึกเหตุการณ์ในคืนเคราะห์หามยามร้ายของชายชราผู้อาภัพบริการสาธารณสุขในหนังเรื่องนี้นำธงโรมาเนียไปโบกสะบัดบนเวทีภาพยนตร์โลกอย่างสง่างาม ผลงานของปูยเรื่องนี้ถือเป็นต้นแบบของหนังในช่วง 2 – 3 ปีต่อมา ไม่ว่าจะเป็นการดูดซับรายละเอียดไว้แน่นเอียดในระวางฝีภาพยาว และการตรึงกล้องคอยท่า สุดแล้วแต่เหตุการณ์ใดจะผ่านเข้า-ออกหน้ากล้อง ธรรมชาติของการแสดงและบทพูดง่าย ๆ ออกมาจากก้นบึ้ง อ่านทั้งหมด

Antichrist

ในบรรดาผู้กำกับยุโรปรุ่นอายุต่ำกว่า 60 ปี ฟอนทริเยร์ถือว่าสร้างผลงานระดับสุดยอดและเกือบสุดยอดไว้มากกว่าใคร จะเป็นรองก็แค่อัลโมโดวาร์ ความตกต่ำของฟอนทริเยร์มาพร้อมกับวิกฤติรอบด้านของวงการหนังศิลป์ โดยมีสัญญาณชัดแจ้งคือ มรณกรรมของแอนโทนิโอนีและที่ชิดเชื้อเข้ามาหน่อยก็คือเบิร์กแมนผู้มีพื้นเพเป็นสแกนดิเนเวียน การจากไปของเบิร์กแมนยากจะหักห้ามไม่ให้คิดว่าโลกหนังศิลป์อาจไม่มีวันเหมือนเดิมอีกแล้ว อ่านทั้งหมด

โหวเชี่ยวเฉียนคดีศึกษา(Hou Hsiao-hsien series)

c-sad-001การนำเสนอภาพความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและสังคม ของจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวันในหนังของโหวเชี่ยวเฉียน(Hou Hsiao-hsien)อึมครึม ไม่รู้เหนือรู้ใต้อย่างไร เรื่องราวทั้งหมดในงานตัวงานของโหวก็เป็นอย่างนั้น หนังของโหวไม่ว่าจะ A City of Sadness หรือ Flowers of Shanghai สร้างความหวั่นวิตกแก่คนดูเหมือนตกอยู่ในวังวนบางอย่าง ท้องเรื่องของหนังสองเรื่องดังกล่าวเป็นผลของการบิดขี้เกียจของตัวประวัติศาสตร์ ทว่าสำนึกต่อกัมปนาทของการเปลี่ยนแปลงในงานทั้งสองกลับกลับแผ่วเบาอย่างยิ่งอ่านทั้งหมด

เกรียนคีสลอฟสกี(Krzysztof Kieślowski series)

kieslowski-003การอยู่ในโลกอันปราศจากนิยามหรือจุดสังเกตนั้นสุดแสนลำเค็ญ ใครไม่เคยต้องหมกตัวอยู่ในโลกพิการก็คงไม่มีทางเข้าใจ เหมือนกับการครองตนโดยปราศจากตัวตน ลองนึกดูง่าย ๆ แล้วกันว่าจะเป็นอย่างไร หากทุกอย่างเหมือนกันไปหมด ไร้จุดสังเกต ปราศจากข้อบ่งชี้ ไม่ว่าจะหันไปทางไหน จะเป็นเครื่องจักรการโฆษณาชวนเชื่อ มอมเมา ก็ดี หรือสิ่งใดก็ตามที่ผูกขาดกระบวนการจัดระเบียบโลกเพื่อปลุกปั่นมโนคติสวยหรูในเชิงทฤษฎีก็ตาม เอาเข้าจริงมักเข้าอีหรอบเดียวกัน คุณจะรู้สึกว่ามีปืนจ่อกบาลคุณอยู่ตลอดเวลา เราศรัทธาในคติปิตาธิปไตย ความเสมอภาค และความยุติธรรม แต่ในความเป็นจริงโลกไม่เคยมีสามสิ่งนี้ อ่านทั้งหมด

เกรียนชามาลัน(M. Night Shyamalan series)

vill-001ชามาลันให้ความสำคัญกับการสร้างความน่าเชื่อถือแก่น้ำเสียงการเล่าเป็นอย่างมาก โดยเน้นที่ความเรียบง่าย เนิบ ๆ แต่ก็ไม่ใช่จะเอาแต่เดินตามสูตรการเล่าหรือมุ่งสร้างความสะเทือนใจตามแบบดรามา ชามาลันอาจตีสนิทกับคนดูเพื่อเชื่อมต่อตัวหนังเข้ากับระบบความเข้าใจของคนดูไว้ก่อนก็จริง แต่บทจะสำแดงอิทธิฤทธิ์ความเป็นหนังและลวดลายเฉพาะตนขึ้นมา เขาก็พร้อมจะเก็บเจตจำนงในการเล่าเข้าลิ้นชักเป็นการชั่วคราวและหันมาละเลงเพลงยุทธหนังให้หายอยากกันไปข้าง และถึงเจ้าตัวจะแบ่งรับแบ่งสู้ว่างานของเขาเป็นการสำรวจจิตวิญญาณมนุษย์(เช่น ประเด็นวิกฤติความขัดแย้ง ณ ก้นบึ้งความเป็นมนุษย์, ความศรัทธา, พลังความเป็นมนุษย์ โชค และพรหมลิขิต เป็นต้น)ใช่หรือไม่ แต่หากไม่นับ The Unbreakable หนังอีกสองเรื่องของชามาลันหนักอึ้งด้วยมุมมองเชิงศาสนาวิทยาและสัญลักษณ์ทางอภิปรัชญา โดยเฉพาะในกรณีของ Signs ซึ่งมุมมองเหล่านี้ไม่ได้เป็นปมไม้ประดับอีกต่อไป หากถูกชูขึ้นเป็นหน้าเป็นตาของหนังเลยทีเดียว อ่านทั้งหมด

ประชุมพงศาวดารแม่พระ-นางมาร

นอกจากจะผงาดเป็นตัวละครเอกแล้ว พวกเธอทั้งหมดต่างมีจุดร่วมเชิงบุคลิกภาพที่สำคัญ คือ การเป็นหญิงไร้ราก ขวางโลก จนถึงขั้นเป็นตัวระรานระบบดั้งเดิม หนังเหล่านี้เลือกถ่ายทอดปฏิกิริยาในช่วงที่คลื่นอารมณ์ของเธอทั้งหลายทะยานสู่จุดอิ่มตัว และพร้อมหยิบฉวยความรุนแรงมาเป็นเครื่องมือแก้ไขปัญหาในทุกขณะจิต และผู้หญิงทั้งหมดต่างเลือกเดินบนเส้นทางอันตราย ที่นำพาทั้งความวิบัติและเจ็บปวดมาสู่ตนเองและผู้อื่น

แม้นางเอกของมิยาซากิจะเป็นนักสู้แต่ก็ไม่อยู่ในสายตาอิตถีนิยม พวกเธอไม่มีแววว่าจะแบ่งเขาแบ่งเรากับผู้หญิงด้วยกัน อีกทั้งก็ไม่เอาเรื่องสิทธิสตรีมาเป็นอารมณ์ สถานภาพของพวกเธอเป็นขั้วตรงข้ามกับภาพแม่แบบของหญิงสาววัยเจริญพันธุ์ (คุณแม่จอมจู้จี้ นางตัวแสบ) ออกจะลักเพศ แต่อยู่ในกรอบของการ์ตูนวิทยาศาสตร์อันมีจุดใหญ่ใจความอยู่ที่วีรกรรมเหล่ามานพ(shonen) การพิชิตอธรรมของเพศชาย ปมขัดแย้งจึงไม่ได้เกิดจากประเด็นของเพศ(หญิงกับชาย) แต่เกิดจากวัย(หนุ่มสาว กับผู้ใหญ่) อ่านทั้งหมด

เกรียนเอ็ดเวิร์ด  หยาง(Edward  Yang  series)

yang-002เอ็ดเวิร์ด หยางบรรลุภารกิจอันพึงประสงค์ของศิลปินในการถ่ายทอดจุดอ่อน จุดบอด อันเป็นผลพวงจากอาณาจักรครอบครัวที่ขยายขนาดใหญ่ขึ้นทุกที ท่ามกลางสังคมที่พร้อมจะยื่นมือเข้ามาก้าวก่ายแบ่งแยกความเป็นครอบครัวอยู่ทุกเมื่อ ทั้งนี้โดยการระดมเคล็ดวิชาและกลยุทธด้านภาพมาใช้อย่างเจนจบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการจัดวาง เคลื่อนไหว และ เปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์ที่มีต่อพื้นที่ภาพ ขององค์ประกอบในกรอบภาพ เพื่อสื่อความหมาย หยางในกระบวนการเปิดเผยด้านอับของชีวิตอันแยบคาย กล้องของหยางคอยตะล่อมปลอบขวัญทั้งตัวละครและคนดูด้วยพื้นที่พิเศษไว้สร้างหวอดภวังค์สำหรับการตรึกตรองและทำใจให้นิ่ง ก็ด้วยหวังจะให้ทุกฝ่ายเพ่งพิจารณาจุดบอด ของชีวิตได้อย่างถ่องแท้ อ่านทั้งหมด

Written by enyxynematryx

January 5, 2009 at 4:33 am

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s