enyxynematryx

สิบตาเห็นไม่เท่าหูคลำ

สิบตาเห็นไม่เท่าหูคลำ 1: อารัมภบท

มาร์เท็ลเป็นอีกหนึ่งในกลุ่มที่มุ่งมั่นกับการศึกษาเสียงโดยมองในแง่เครื่องมือที่ศิลปินใช้โต้ตอบการบิดเบือนภาษา และลองดีกับประกาศิตจากเผด็จการทหาร(ระหว่าง ค.ศ.1976-1982)ให้ใช้ภาษาสเปนในหนัง คนรุ่นเธอยังเป็นเด็กเมื่อครั้งเกิดการริดรอนสิทธิพลเรือนขนานใหญ่ ถูกยัดเยียดด้วยโวหารทางการเมืองกลวงๆที่กรอกผ่านหน้าจอโทรทัศน์ ขณะที่หนังอเมริกันหลั่งไหลเข้ามาฉายให้เกลื่อน ผู้นำทางการเมืองและวัฒนธรรมสมัยนั้นพูดภาษาสเปนกัน ส่วนชนชั้นล่างพูดภาษาถิ่นดั้งเดิมบูเอโนสไอเรส อ่านทั้งหมด

สิบตาเห็นไม่เท่าหูคลำ 2: La cienaga

นอกเหนือจากการรวมศูนย์เรื่องราวไว้ที่ตัวละครหญิง หรือกล่าวให้จำเพาะเจาะจงคือเม็คกาผู้พิสมัยภาวะหน้าชื่นอกตรม ทาลีผู้กรวดน้ำคว่ำขันกับทุกสิ่ง และเหล่าเด็กสาวที่ต้องกดซ่อนความปรารถนา(เชิงชู้สาวคนร่วมสายโลหิต และอื่นๆ) La cienaga ยังให้ความสำคัญกับชนชั้นปากกัดตีนถีบ ท้องถิ่น และความเป็นแม่ อาจกล่าวได้ว่ามาร์เท็ลเล่นกลกับขุมข่ายการบรรเลงงานบีบน้ำตาที่ครอบงำตลาดหนังละตินอเมริกัน และละครน้ำเน่าผู้กุมชะตากรรมทางวัฒนธรรมจากความนิยมล้นหลามในหมู่คนดู ทว่าตามแม่ไม้การบีบน้ำตามักผูกขึ้นจากพลังวูบวาบของอารมณ์ การพลัดพราก และชั่วอึดใจทรงความหมาย และอาภัพความสุข อ่านทั้งหมด

สิบตาเห็นไม่เท่าหูคลำ 3: social classes awareness

ในความขัดแย้งแต่ลงตัวได้ผลของคลื่นสัมผัสจากเสียงประกอบและสาระสำคัญซึ่งดูจะส่งผลไม่ต่างกันต่อคนดู คนดูติดกับมาร์เท็ลจนไปไหนไม่ได้ในทางกายภาพ แต่ยังมีที่ว่างพอจะรู้สึกนึกคิดจากการเฝ้าสังเกตภาพย่อชีวิตประจำวันได้ เช่นเดียวกับเพื่อนร่วมแนวร่วมคลื่นลูกใหม่ภาพยนตร์อาร์เจนตินา เธอหยิบยกความเป็นจริงร่วมสมัยตามประสาคนมีภาระผูกพันต่อชีวิตประจำวันและสามัญชนที่ดำเนินไปใต้เงาวิกฤติการณ์การเมืองและเศรษฐกิจ ดังที่ทามารา เฟลิคอฟ(Tamara Falicov) ตั้งข้อสังเกตไว้ว่า “ในความเชื่องช้าของเวลาที่คืบคลาน เปิดทางให้เรื่องราวหนหลังครั้งกลไกต่างๆ เป็นทุรยศ(ผู้คนปิดถนน ประตูถูกปิด การใช้กำลัง)ผุดพรายในคำนึงคนดู อ่านทั้งหมด

สิบตาเห็นไม่เท่าหูคลำ 4: La nina santa

ดังที่มาร์เท็ลให้อนุสติ ใบหูสวยงามเหมือนฝาหอย ไม่ตั้งแง่เชิงจรรยาเหมือนตา ตาตั้งตัวเป็นศาลเตี้ยเวลามอง หูเป็นธรรมชาติมากกว่า ไม่เจ้าหลักการเหมือนตา(คัดมาจาก “เพศและความเป็นนักบุญ”) ในแง่ชั้นเชิงด้านภาพมาร์เท็ลยังคงเจนจัดในการบ่อนทำลายเอกภาพของพื้นที่ ดาษดื่นด้วยฝีภาพจากที่รโหฐาน ไม่มีฝีภาพอารัมภบท คนดูงงเป็นไก่ตาแตกกับทำเลเหตุการณ์และได้แต่เหมาว่าคงเกิดในโรงแรมบรรยากาศพิลึกๆ ชวนให้รู้สึกหวาดกลัวที่แคบ หนังตัดสลับไปมาระหว่างภาพจากมุมกว้างระยะใกล้(wide-angle close-up)และภาพลึกหน้าตื้นของท้องทุ่งและภาพระยะกลางชัดลึก(medium shots with deep focus) มาร์เท็ลเก็บภาพด้านหน้าตัวละครขณะยืนอยู่ด้านหลังตัวละครอื่น บีบพื้นที่ว่างระหว่างสองตัวละคร และฝีภาพเรียบง่ายๆ ที่ส่อเค้าชวนผวาอ่านทั้งหมด

สิบตาเห็นไม่เท่าหูคลำ 5: sound disorienting

เสียงตรึงเราไว้ในหลักแหล่งที่ควรเรียกว่าภพภูมิแห่งการไม่ศรัทธาในการพิสูจน์ ข้อเท็จจริงที่มาร์เท็ลและคณะพรรคใช้ประโยชน์จากค่ายกลเพิ่มระยะห่างและความเลี้ยวลด ดังที่ได้บรรยายไปแล้วถึงกลไกที่เสียงฉุดกายเนื้อของเราเข้าสู่โลกของหนัง(ดังที่รูบี ริช(Ruby Rich)บรรยายสรรพคุณไว้ว่า คนดูอดไม่ได้ที่จะรู้สึกร้อนผะผ่าวและต้องเงยหน้าตรวจตราท้องฟ้าเพื่อดูว่ามีฝนหรือไม่ ในการรับชม La cienaga เช่นเดียวกับ La nina santa) ด้วยอิทธิพลของเสียงจากระยะเผาขนอันบาดหู และแจ่มแจ้ง เราไม่เพียงแค่รับชม แต่ถลำเข้าไปขลุกในห้วงความรู้สึก เสียงผนวกตัวเองเข้ากับคนดู แต่กระนั้นก็ไม่อาจเข้ากันเป็นเนื้อเดียวจากสภาพแต่อ้อนแต่ออกของเสียง อ่านทั้งหมด

สิบตาเห็นไม่เท่าหูคลำ 6: epilog

หนังของเธอเน้นถึงการถ่ายเทแทรกผสานระหว่างการได้ยิน การเห็น สัมผัส และกลิ่น สยายความปรารถนาและสงวนไว้เฉพาะตัวของภาวะภายในตามแนวทางอิตถีนิยม ลามปามไปถึงประเด็นทางสังคมที่ขยายไปถึงชนชั้นและอำนาจ แต่ก็ไม่ได้ชี้ถูกผิด มาร์เท็ลเพียงแต่เยี่ยมเยือนและเยี่ยมหน้าเฝ้ามอง La cienaga และ La nina santa ไม่ได้เอาเป็นเอาตายกับอิตถีศาสตร์อย่างที่คาด ตรงกันข้ามกลับเป็นการปฏิเสธการใช้ภาพและเสียงเพื่อสร้างเพศสภาพและช่วงชั้นการกดขี่ สาธยายอย่างแผ่วเบาถึงหนทางอื่นๆ สารพัดในการมองและฟัง อ่านทั้งหมด

Written by enyxynematryx

March 21, 2016 at 8:28 am